Về vấn đề lý do cấm chèn đá lạnh, ướp xác sớm hoặc đắp mền trùm kín thi thể trong 8 đến 12 tiếng đầu sau khi tắt thở, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã phân giải vô cùng tường tận qua các bộ chánh văn (Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Phần Trắc Nghiệm & Giảng Ký Quyển 1, 2, cùng Khuyên Người Niệm Phật Tập 1, 2, 3).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 1), mục 13 - Lời khuyên song thân (trang 99), Thầy chỉ rõ rằng sau khi trút hơi thở cuối cùng, thần thức người mất chưa rời khỏi xác thân ngay mà vẫn cảm nhận rõ rệt sự nóng lạnh, đau đớn và âm thanh chung quanh suốt tám tiếng đồng hồ:
"Còn những đường khác như tái sanh làm người, lạc vào đường Ngạ Quỷ, Súc sanh, đường A Tu La (Quỷ Thần) thì con người có thể trải qua một thời gian cách ấm bốn mươi chín ngày rất căng thẳng. Trước khi rơi vào khoảng thời gian cách ấm, thân thể con người vẫn còn cảm xúc tới tám giờ sau khi trút hơi thở cuối cùng. Như vậy rõ ràng một người khi ngưng hơi thở không phải là hết, mà họ vẫn cảm thọ được sự nóng lạnh, đau đớn, âm thanh, cảnh sinh hoạt chung quanh có thể tới tám tiếng đồng hồ mới hoàn toàn chấm dứt. Trong ba giờ đầu họ cảm nhận rất rõ."
"Cho nên, người hộ niệm phải hiểu rõ việc này, nếu mới thấy người vừa tắt hơi nhào vô níu kéo, lay động thân thể, khóc kể, la hét, gây lộn xộn chung quanh... sẽ ảnh hưởng rất lớn vào thần thức người ra đi. Xin nhắc lại, giây phút trước và sau khi tắt thở là giai đoạn vô cùng căng thẳng. Người ra đi đang đối đầu với những trạng huống rất lạ và kinh khủng nào là oan gia, trái chủ, thù oán nhiều đời nhiều kiếp nhào vô giựt phần đòi nợ, nào là những cảnh giới vừa thiện vừa ác hiện ra. Là lúc cả một cuộn phim từ nhiều đời nhiều kiếp đang quay lại làm điên đầu người ra đi. (Trong kinh Phật giáo Mật Tông nói rất rõ chuyện này)."
"Trong trạng thái đó nếu thân nhân hiểu Phật pháp một chút, họ có thể xoay trở tình thế, cứu được người thân thoát khỏi nơi hiểm ác, sanh vào cảnh giới tốt bằng cách một lòng thành tâm niệm Phật phụ trợ người đi. Xui xẻo cho ai không tu hành, không có người hiểu đạo lo liệu, vừa mới ngưng hơi thở chưa kịp nghỉ ngơi thì bị liệng vào nhà xác, bị bác sĩ mổ bung bụng ra khám nghiệm, bị con cháu khóc lóc, kể lể, níu kéo... những hành động này sẽ làm cho người ra đi đau đớn không chịu nổi, bấn loạn đến cùng cực! Nhứt là thời khoảng ngay phút lâm chung và sau vài giờ khi tắt hơi, nếu bị tác động mạnh thì chắc chắn không thể nào được sanh nơi cảnh giới tốt, nếu không nói là bị đoạ vào tam ác đạo tức thì. Chính vì thế, mà phải để yên thân thể, nhẹ nhàng đắp mền cho ấm và thanh tịnh tiếp tục niệm Phật suốt càng lâu càng tốt, tới tám tiếng đồng hồ mới chắc được an toàn là vậy."
Đồng thời, trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Phần 1, mục Hộ Niệm Vấn Đáp 26: Oan Gia! (trang 99), Thầy giải thích sâu hơn về nguyên lý thần thức còn bám chấp vào thể xác khiến mọi sự đụng chạm, chích thuốc ướp thân trong 8 đến 12 giờ đầu đều trở thành cực hình:
"Một người khi đã tắt hơi, mà bị vằn vọc, đụng chạm, hành hạ đến thân xác là một đại tai họa cho họ. Trong pháp Hộ Niệm cho người lâm chung, chư Tổ đưa cái lỗi lầm này lên hàng đầu. Nghĩa là cấm tuyệt đối mọi hành động đụng chạm vào thân thể của người vừa mới chết. Khi tắt hơi xong, phải để yên thân xác, không được đụng chạm vào ít ra cho tới 8 giờ. Trong thời gian 8 giờ đồng hồ mà đụng chạm vào xác thân, người chết rất dễ bị đọa vào những cảnh giới tồi tệ nhất trong ba đường ác."
"Tại sao vậy? Khoảng thời gian này là thời gian thần thức đang tìm cách xuất ra khỏi xác thân. Tinh thần bất an, thân xác đau buốt. Nếu bị đụng chạm người chết sẽ bị đau đớn không chịu nổi, dễ sanh tâm sân nộ, giận dữ. Ra đi trong cơn giận dữ dễ chui vào địa ngục. Người thế gian, thường nghĩ rằng, một người đến lúc tắt hơi xong là hết, thân xác đó không còn cảm giác gì nữa. Những người trong nghề giải phẫu, họ đã quen với cảnh mổ xẻ xác người, xác vật, họ thấy tất cả chúng sanh lúc sống thì cử động, suy nghĩ... khi tắt thở rồi thì chỉ là thứ xác thịt vô tri. Thật là một điều sai lầm!"
"Những người hiểu rõ Phật pháp mới biết điều này. Người thế gian, vì không hiểu Phật pháp, vô tình đã làm nhiều việc tai hại cho người ra đi đến thảm thương! Câu chuyện này, những điều tai hại hầu như đã phạm hết. Đụng chạm vào thân xác người chết quá sớm chẳng khác gì như một sự tra tấn người chết bằng cực hình!"
"Trong Phật pháp, Phật dạy, vạn loài chúng sanh đều có linh tri. Linh tri này không bao giờ chết. Nói cho dễ hiểu hơn, ngoài cái xác thịt ra, còn có thần thức đang điều khiển cái xác thịt đó. Thần thức này không bao giờ chết. Nói rõ hơn, cái xác thân thì có sanh già bệnh chết, còn cái linh hồn thì không sanh không tử, chỉ có mê và ngộ mà thôi. Mê thì rối bù, khổ nạn. Ngộ thì an vui, giải thoát."
"Xin nhắc lại, khi tắt hơi xong, vì mê muội, tham chấp, thông thường thần thức vẫn cứ cố bám vào cái xác, không ra được. Thần thức chưa ra khỏi thì giống như họ vẫn còn tiếp tục sống, và vẫn còn có cảm giác nhiều giờ sau đó. Thời gian này, nếu bị đụng chạm vào sẽ gây đau đớn đến rợn người. Nếu sơ ý, cứ tiếp tục đụng chạm thì dễ làm cho họ nổi tâm sân nộ. Một cơn sân nộ nổi lên, thần thức nương theo lực đó mà xuất ra. Sân giận là nhân chủng của địa ngục. Một niệm sân giận cuối cùng này sẽ xác định tương lai của họ trong cảnh giới tối tăm nhất, Địa ngục."
"Chính vì vậy, xin đừng nên tắm rửa, lau mình, đừng nên thay áo thay quần, đừng thoa son đánh phấn, đừng nên ôm ấp xoa nắn, đừng chích thuốc ướp thân, đừng rút kim, đừng sửa thân, v.v... ít ra trong 8 tiếng đồng hồ. Nếu để yên đến 12 giờ thì tốt hơn, an toàn hơn. Thời gian này rất cần Niệm Phật Hộ Niệm. Nếu mọi người thành tâm Hộ Niệm, khai thị hướng dẫn, thì có thể giải quyết tất cả."
Trong bộ Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 2), Tọa Đàm 062: Đối Với Gia Đình, Người Hộ Niệm Nên Làm Gì? (Tiếp Theo Câu 28j, 28k, 28l, 28m, 28n) (trang 142), Thầy cũng dẫn lời dạy của chư Tổ qua các thời kỳ để nhắc nhở gia đình giữ yên thân xác và không đưa người mới mất vào phòng lạnh:
"28(l): Nhắc nhở gia đình không được đụng chạm vào thân xác từ lúc tắt hơi cho đến ít nhất là 8 giờ."
"Đúng không chư vị? – [✓ Đúng]. Không biết hộ niệm thì ai có thể biết được chuyện này. Chư vị cứ nghĩ lại đi, có phải đúng như vậy không? Diệu Âm này đến 50 tuổi mới biết được Pháp Hộ Niệm, từ đó mới giựt mình nghĩ lại những hành động của người sống thường dành cho người chết mà rúng động tâm can. Từ trong làng cho đến ngoài xã, từ thôn quê cho đến thành thị, từ người già cho đến trẻ em, từ kẻ nghèo khó cho đến người giàu sang... khi vừa chết xong hình như ai cũng bị cái nạn tắm rửa, kỳ cọ, thay áo thay quần, cột tay cột chân, bị giải phẫu banh thây mổ ruột, bị đưa vào phòng lạnh, v.v... và v.v... Người thế gian không biết Phật Pháp làm điều sai lầm là chuyện bình thường, nhưng người biết đạo như chúng ta, đã được cảnh cáo, mà sơ ý tiếp tục làm điều sai lầm nữa, thì quá oan uổng, quá đáng trách vậy!"
"Một người vừa mới tắt hơi xong mà đụng chạm vào thân xác của họ khiến họ bị đau đớn chẳng khác gì như một sự hành tội, tra tấn. Bị tra tấn hay hành tội lúc còn khỏe thì người ta còn có thể chạy tránh hay lên tiếng van xin, chứ tra tấn lúc đã tắt hơi thì họ chỉ nằm mà chịu trận. Chính vì quá đau đớn, quá bức xúc nên người chết khởi tâm căm thù, tức giận, trạng thái này thường khiến cho thần thức của họ dễ dàng chiêu cảm thẳng vào địa ngục, vô cùng bi thảm mà nhiều người không hay. Hiểu được đạo lý này, kính mong chư vị hết sức quan tâm, đừng đụng chạm vào thân xác của người chết quá sớm mà tội nghiệp cho họ."
"Có những trường hợp quá đặc biệt, vạn bất đắc dĩ chúng ta đành phải đụng chạm để giải quyết sự khó khăn. Ví dụ như: tai nạn chết giữa đường, đột quị chết trong nhà vệ sinh, chết giữa ngạch cửa, thân gác nửa trên nửa dưới, v.v... Đây là những trường hợp quá đặc biệt cần phải chuyển thân xác họ đến chỗ an toàn, chứ không có cách nào khác hơn. Trước khi di chuyển, cần phải lên tiếng báo cho họ biết, rồi vừa niệm Phật vừa nhẹ nhàng bồng thân xác họ đưa lên giường, đắp mền rồi khai thị, niệm Phật hộ niệm liền, không được chậm trễ. Cho nên, hộ niệm có qui luật cấm đụng chạm vào thân xác của người ra đi từ lúc tắt hơi cho đến ít nhất là 8 giờ là chính xác. Xin chú ý thực hiện, chớ nên nghi ngờ."
"Xin thưa với chư vị, trong kinh Phật cũng như chư Tổ đều khuyến cáo đừng nên bất cẩn đụng chạm thân xác người ra đi quá sớm, và thời gian cần thiết phải giữ an toàn có hướng tăng dần lên. Ví dụ từ thời Ấn Tổ, có lần Ngài khuyên ít ra cũng phải sau 4 giờ mới được quyền nhẹ nhàng thăm. (4 giờ này là chỉ cho 4 thời khắc của giờ Đông Phương xưa kia, một ngày có 12 thời khắc, mỗi thời bằng 2 tiếng đồng hồ, 4 thời khắc tức là 8 giờ đồng hồ vậy). Đến thời ngài Lý Bỉnh Nam, cũng khuyên nên chờ đến 8 tiếng đồng hồ. Đến thời HT Tịnh Không, Ngài khuyên nên để 12 tiếng đồng hồ mới thăm nhằm được an toàn hơn."
"Xin thưa với chư vị, Diệu Âm nghĩ rằng sau này sẽ có người lên tiếng khuyên nên để lâu hơn, hoặc 14 tiếng hoặc 16 tiếng mới tính tới chuyện tắm rửa, thay y phục, tẩn liệm... nghĩa là thời gian cần giữ im thân xác tăng dần. Nguyên do có lẽ con người càng về sau nghiệp chướng càng tệ hại, tâm ý càng mê muội, tham chấp càng nặng nề nên thần thức càng bám trụ vào thân xác lâu hơn. Hiểu được đạo lý rồi, mong chư vị hãy củng cố Tín Nguyện Hạnh vững vàng, để khi mãn báo thân đi thẳng về Tây Phương Cực Lạc luôn, đừng để bị vướng mắc vào thân xác, coi chừng con cháu không biết đạo ôm nắm, đụng chạm gây đau đớn, tức tưởi bị rơi vào chốn khổ đau oan uổng."
Trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Phần 2, mục Niệm Phật Vấn Đáp 03: Gieo Duyên Qua Âu Châu (trang 167), Thầy cảnh báo trực tiếp rằng việc ướp lạnh hoặc đưa thi thể vào nhà xác sớm trong 8 đến 12 giờ đầu sẽ khiến thần thức người mất cảm thọ nỗi thống khổ không khác gì bị đẩy xuống địa ngục băng hàn:
"2) Kiêng cử những hành động sai lầm thường thấy trong bệnh viện. Cụ thể những điều thường phạm như: đụng chạm vào thân xác người mới chết như: Mổ xẻ, giải phẫu, đưa vào nhà xác quá sớm, hô hấp nhân tạo, v.v.. đều gây tác hại rất xấu đối với thần thức người chết. (Hẳn nhiên tránh được tới đâu hay tới đó, chứ không có cách nào khác hơn! Tâm ý người thế gian đâu dễ gì chuyển đổi!)."
"Phật dạy rằng, khi một người chết, đã tắt hơi rồi, không nên đụng chạm vào thân xác, mổ bụng, đưa vào nhà xác quá sớm. Vì sau khi tắt hơi, thần thức vẫn còn bám vào thân xác ấy một thời gian tám đến 12 giờ mới ra khỏi. Nếu đụng chạm vào thì họ bị đau đớn, đưa vào nhà xác ướp lạnh thì giống như đưa xuống địa ngục băng hàn, ồn ào, náo loạn... bên cái xác thì bị phiền não, v.v... làm người chết quá sức đau khổ mà bị đọa lạc."
"Nghĩa là, sau khi tắt thở rồi không phải là hết, mà người chết vẫn còn cảm giác. Không những thế, đôi khi họ còn nhạy cảm hơn nữa là khác. Thần thức họ vẫn còn thấy, nghe, hiểu tất cả những sinh hoạt chung quanh. Đây là sự thật."
"3) Hãy giúp đỡ, tạo phương tiện dễ dàng cho những người theo Phật giáo Hộ Niệm, tìm cho họ một căn phòng yên tĩnh để Niệm Phật 8, 12, 16... giờ, giúp cho Ban Hộ Niệm Niệm Phật cứu người chết được Vãng Sanh."
Tiếp đó, tại mục Vấn Đề Hiến Xác! trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp (trang 133), Thầy nhấn mạnh nỗi đau đớn của thần thức khi bị bỏ vào phòng lạnh để ướp xác ngay trong 8 giờ đầu:
"Theo pháp Hộ Niệm, người vừa tắt hơi, bị đụng chạm vào thân xác quá sớm là điều tối kỵ, có thể khiến họ bị đọa lạc xuống các cảnh giới vô cùng xấu trong ba đường ác."
"Vừa mới tắt hơi là giai đoạn thần thức như đang ở giữa ngã tư đường, giữa chết và sống, giữa thiện và ác, giữa đọa lạc và giải thoát. Tinh thần của người chết rất hoang mang, sợ hãi, buồn thảm, hoàn toàn không ổn định. Trong khoảng thời gian 8 giờ, nếu người sống vô ý tạo thêm sự xáo trộn, ồn náo, hỗn loạn như khóc than, ôm nắm, đụng chạm đến thân xác, bỏ vào phòng lạnh để ướp xác. . . làm cho họ đau đớn, chẳng khác gì như bị hành hạ, bị tra tấn. Thật là tội nghiệp cho người chết! Đụng chạm bình thường mà còn thảm thương như vậy, huống chi là mổ xác, banh thân họ ra, cắt từng miếng thịt, lấy từng bộ phận!. . ."
"Trong lúc lâm chung, họ bị đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. Ở trạng huống này người ra đi rất cần được Niệm Phật Hộ Niệm để yểm trợ tinh thần họ. Cần phải khuyến tấn, hướng dẫn thần thức họ đi Vãng Sanh. Chính người chết cũng cần Niệm Phật cầu Phật gia trì, tiếp độ. Tất cả mọi sự đụng chạm vào thân xác đều đưa đến hậu quả vô cùng bất lợi cho người chết."
"Đụng chạm sẽ làm cho họ đau đớn chịu không nổi, chắc chắn sẽ làm cho thần thức người rối loạn, hãi kinh, bức xúc, tức giận. . . toàn là những nhân chủng rất xấu cho đời kiếp tương lai của họ."
Trong bộ Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 1), Tọa Đàm 034: Khảo Sát Đáp Án 15(c) [✓ Đúng], Câu 15(d) [✓ Đúng], Điểm Ấm Đỉnh Đầu, Quy Tắc Thăm Thân & Thấy Phật Hiện Thân Tiếp Dẫn (trang 313), Thầy cũng nghiêm khắc nhắc nhở về nguy cơ người mất bị nạn nặng nề nếu chưa thăm thân kiểm tra hơi ấm mà đã vội vàng giao xác cho nhân viên nhà quàn, nhà tẩn liệm:
"Có người chủ trương rằng hộ niệm không cần phải thăm thân, niệm Phật 8 tiếng đồng hồ, hồi hướng công đức rồi chấm dứt. Xử lý cách này, nếu gặp trường hợp thần thức còn bị vướng chưa ra khỏi thân xác mà giao cho nhà tẩn liệm, thì nhất định người chết bị nạn. Xin chư vị phải suy nghĩ thật kỹ về vấn đề này. Tốt nhất trong vòng 8 tiếng đồng hồ, không được đụng chạm vào thân xác người chết là điều chính xác, vì hầu hết hàng phàm phu mê muội, tham chấp đủ điều nên thần thức thường bám trụ trong thân xác chưa xuất ra được. Nếu đụng chạm sơ ý gây đau khổ cho họ, cũng có thể do vì đau đớn này làm họ dễ sanh tâm sân giận mà bị đọa lạc. Ngài Tịnh Không dạy, nên để 12 tiếng đồng hồ thăm thân thì mới an toàn hơn. Xin chư vị nhớ kỹ lời dặn này."
"Trước khi thăm thân, người hộ niệm phải lên tiếng báo cho người chết biết. Thăm phải nhẹ nhàng, kính cẩn, không được làm mạnh, không được đu đưa có tính biểu diễn sự mềm mại khi có thoại tướng tốt. Những người hộ niệm mà sợ bị trách nhiệm, không dám thăm thân, mà lại giao gởi việc này cho nhân viên nhà quàn xử lý, chẳng lẽ như vậy là tròn lương tâm và trách nhiệm của mình sao?"
"Nhân viên nhà tẩm liệm họ gói cái thân lại, khiêng đưa lên xe chở đi, sau đó họ sẽ làm gì tiếp đây? Họ có những động tác nhẹ nhàng kính cẩn đúng theo pháp thăm thân như người hộ niệm không? Nếu lúc đó người chết còn đang bị trở ngại, lại còn bị nạn từ nhà tẩm liệm nữa, làm sao hóa giải đây? Xin chư vị hãy suy nghĩ thật kỹ vấn đề này nhé. Không thăm thân thì không kịp thời phát hiện ra ách nạn để hóa gỡ! Không hóa gỡ được ách nạn, thì người ra đi sẽ bị nạn! Đây là điều sơ suất của người hộ niệm khi không chịu thăm thân đúng pháp vậy."
Nguyên tắc chờ đủ 8 đến 12 tiếng đồng hồ và thăm thân thấy toàn thân đã lạnh hết mới được tắm rửa, tẩn liệm được chuẩn hóa tại Chương 7: Sơ Suất Khi Hộ Niệm, Câu 4 (trang 132) của sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm) dưới câu hỏi tổng "Những điều cần chú ý khi thăm thân xác:":
"a) Không cần thăm thân, chỉ nên hộ niệm đến 12 giờ rồi hồi hướng công đức là xong việc hộ niệm. [✗ Sai]"
"b) Vội vàng tắm rửa hoặc giao xác cho nhà quàn mà không thăm thân trước thì người chết có thể bị nạn nặng nề. [✓ Đúng]"
"c) Người chết sau vài tiếng đồng hồ thì có thể thăm thân được. [✗ Sai]"
"d) Trong vòng 8 giờ có thể thần thức chưa xuất ra khỏi xác, nếu đụng chạm đến làm cho người chết dễ bị đọa lạc. [✓ Đúng]"
"e) Đợi lâu có thể bị ảnh hưởng bởi mùi tử khí, ô nhiễm môi trường. Sự thăm thân cần nên giải quyết càng sớm càng tốt. [✗ Sai] f) Muốn thăm thân cần phải chờ ít nhất sau 8 tiếng đồng hồ, tốt nhất hãy để 12 tiếng đồng hồ thì mới an toàn. [✓ Đúng] g) Thăm thân rất cần thiết vì để biết chắc chắn toàn thân đã lạnh hết, bảo đảm thần thức đã hoàn toàn lìa khỏi xác mà an tâm tắm rửa, tẩm liệm… không sợ ảnh hưởng đến tương lai của người ra đi. [✓ Đúng] h) Nhờ thăm thân mà phát hiện sớm sự trở ngại, kịp thời khai thị hóa giải giúp cho người chết có cơ hội vãng sanh. [✓ Đúng]"
"u) Thăm thấy toàn thân đã lạnh hết và mềm mại, đây là dấu hiệu tốt, mọi người được an tâm. [✓ Đúng]"
"cc) Toàn thân lạnh, đỉnh đầu rất ấm, thân xác mềm mại tươi hồng, đây là điềm cảm ứng tốt, nhưng phải cẩn thận niệm Phật trợ duyên thêm 2 đến 4 giờ nữa cho sự vãng sanh được vững vàng hơn. [✓ Đúng] dd) Thăm thân mà thấy nhiều chỗ còn ấm, phải ngừng ngay việc thăm. BHN nên tiếp tục khai thị và hộ niệm thêm khoảng 4 đến 8 giờ nữa. Khi nào toàn thân lạnh hết mới an toàn. [✓ Đúng]"
Về cách đắp mền cho người lâm chung và vừa tắt thở, tại Chương 7: Sơ Suất Khi Hộ Niệm, Câu 9 (trang 136) của sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm), dưới câu hỏi tổng "Chiếc mền Quang Minh:", Thầy khẳng định rõ chỉ đắp mền tới cổ để Trưởng/Phó Ban Hộ Niệm quan sát sắc diện, không được đắp phủ qua đầu hay qua mặt:
"a) Bắt buộc phải có mền quang minh, không có mền quang minh không thể hộ niệm được. [✗ Sai]"
"b) Khi lâm chung nếu được đắp mền quang minh sẽ có sự hỗ trợ tốt, nhưng không phải là điều bắt buộc phải có. [✓ Đúng]"
"c) Có thể đắp mền quang minh khi thấy người bệnh rơi vào tình trạng yếu đuối. [✓ Đúng]"
"d) Mền quang minh phải đắp phủ qua đầu người bệnh. [✗ Sai]"
"e) Chỉ được đắp phủ qua mặt khi người bệnh đã tắt hơi. [✗ Sai]"
"f) Đang lúc hộ niệm, chỉ nên đắp mền quang minh tới cổ, không nên đắp phủ qua mặt. [✓ Đúng] g) Khi đang hộ niệm T/P BHN cần quan sát sự chuyển biến trên mặt người ra đi để kịp thời tìm cách hỗ trợ, nên không đắp mền quang minh phủ qua mặt. [✓ Đúng]"
Một tấm gương thực hành đúng pháp được Thầy ghi lại trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 1), mục 12 - Lời khuyên song thân (trang 89), khi người nhà để yên tư thế nằm và chỉ nhẹ nhàng đắp tấm vải vàng lên đến vai suốt tám tiếng đồng hồ hộ niệm:
"Khoảng một phút trước lúc ra đi bà cầm xâu chuỗi lên tròng vào cổ tay phải bốn vòng để khỏi rớt, rồi chắp tay tiếp tục niệm Phật theo mọi người. Một giây trước khi ra đi mắt bà vẫn còn mở nhìn vào tấm hình Phật A Di Đà trước mặt. Ngay tới thời điểm ra đi bà từ từ nhắm lại, hai tay từ từ lỏng ra đặt xuống nệm, nằm theo tư thế kiết tường, môi bà cụ vẫn mấp máy niệm Phật chậm dần rồi ngưng luôn. Người ta để yên bà tư thế đó, nhẹ nhàng đắp tấm vải vàng lên đến vai rồi tiếp tục niệm Phật luôn tám tiếng đồng hồ nữa. Trong lúc vừa lâm chung thì tự nhiên cây mai trước vườn nở ra mấy cái hoa màu trắng, có vài con chim bay đến đậu trong khung cửa ca hót..."
"Sau đó, họ vẫn tiếp tục niệm Phật cho đến lúc tẩm liệm. Khi liệm xác, thân thể bà vẫn mềm mại, nét mặt vẫn tươi tỉnh như đang nằm ngủ."
Ngược lại, trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Phần 1, mục Hộ Niệm Vấn Đáp 36: Những Sai Lầm Trong Nhân Gian! (trang 151), Thầy bác bỏ các tập tục thế gian như đắp tấm khăn che kín mặt, trùm mền kín rồi mở ra đụng chạm, hoặc lấy dây cột chân người mới tắt thở:
"Lúc ông tắt thở rồi thì ở nhà bỏ trà, vàng, gạo vào miệng, để nải chuối trên bụng, lấy chỉ cột hai ngón chân cái lại, bỏ tiền của ông vào tay, lấy mền trùm kín từ cổ đến chân, mặt thì đắp tấm khăn, xoay đầu giường ngược trở lại. Sau đó khoảng năm tiếng, ba con mở mền ra lấy tiền, nói "Ba cho con". Chuyện này con thấy sai sai. Xin chú cho con lời khuyên."
"Tất cả những điều này sai với phương pháp Hộ Niệm Vãng Sanh!"
"Bỏ trà, vàng, gạo vào miệng, để nải chuối trên bụng, bỏ tiền của ông vào tay, lấy mền trùm kín từ cổ đến chân, mặt thì đắp tấm khăn, xoay đầu giường ngược trở lại... có lẽ là từ tập tục thế gian, nghĩ sao làm vậy, hoặc là một phương pháp nào đó từ bên ngoài, chứ không phải là chánh pháp Hộ Niệm Vãng Sanh của Tịnh Độ tông. Còn lấy chỉ, dây cột hai ngón chân khi vừa mới chết là sợ rằng xác chết có thể bị co giựt, tư thế nằm không ngay thẳng, sau vài giờ thì xác bị cứng, khó uốn nắn lại được."
"Người biết pháp Hộ Niệm nên khuyên người bệnh thành tâm niệm Phật cầu Vãng Sanh Cực Lạc. Nếu người đi thành tâm niệm Phật, người thân trong gia đình lo việc Hộ Niệm cẩn thận, đúng pháp, thì thân tướng người sẽ rất đẹp, không bị cứng. Đây là nhờ Phật lực gia trì. Giả như, sự Vãng Sanh bị trở ngại, thân bị cứng, thì chỉ cần lấy khăn nhúng nước ấm đắp vào các khớp xương là có thể uốn lại được. Xin đừng làm những hành động quá phũ phàng mà tội nghiệp cho linh hồn người chết!"
Trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 2), mục Lá Thư Số 37: Tổng quát về sự Hộ Niệm! (trang 122), Thầy dặn dò người thân sau khi người bệnh lâm chung chỉ nhẹ nhàng đắp mền cho ấm thân, không đắp trùm qua khỏi đầu, và giải tỏa trọn vẹn nỗi lo thân xác bị cứng nếu để qua 8 tiếng:
"*) Sau khi lâm chung: Phải tiếp tục hộ niệm ít nhất tám tiếng đồng hồ. Trong suốt thời gian này không được đụng chạm đến thân thể, không được sửa lại tư thế nằm. Nên nhẹ nhàng đắp mền cho ấm thân, (tịnh tông học hội thì họ đắp mền “Quang Minh”), không nên đắp trùm qua khỏi đầu, không được kêu tên người đi. Nói chung, tất cả mọi người chỉ thành tâm niệm Phật, tâm tâm đều cầu nguyện A Di Đà Phật đến tiếp dẫn vãng sanh. Sau tám tiếng đồng hồ, tất cả mọi chuyện đã ổn định thì không còn ngại gì nữa."
"Có người lo ngại rằng, nếu không sửa chữa tư thế nằm của người ra đi thì sau vài tiếng đồng hồ thân thể sẽ cứng làm sao tẩn liệm? Xin trả lời thẳng thắn rằng, vì tâm hộ niệm không thành, vì người đi không tin tưởng, vì gia đình thích tham đắm những danh vọng quá tầm thường cho nên không quyết lòng bảo hộ vãng sanh hoặc không giữ thanh tịnh cho người ra đi, mới xảy ra tình trạng như vậy. Nếu người đi quyết chí vãng sanh, người còn sống quyết lòng nhứt tâm hộ niệm thì chắc người đi được vãng sanh thoát nạn, lúc đó nhiều sự linh hiển huyền diệu xảy ra bất khả tư nghì, không để cho chúng ta phải lo nhiều như vậy đâu! Trong lịch sử hộ niệm vãng sanh đã từng có những trường hợp hộ niệm mười mấy ngày liền mà thân xác người vãng sanh vẫn còn tươi nhuận, vẫn còn mềm mại, còn ở đây nhu cầu của chúng ta chỉ cần 8 tiếng đồng hồ có bao lâu mà lo lắng!"
"Thương người thân thì phải thương cho trọn vẹn, sống cũng thương, chết rồi cũng thương mới được. Chứ khi sống thì nói thương yêu, còn người thân vừa mới nằm xuống chưa kịp ra đi mà mình đã bỏ chạy rồi, sợ điều này, sợ điều nọ, thế thì nói thương làm chi cho buồn cảnh thế thái nhân tình vậy! Khi còn sống thì người thân của mình là cái thân cho nên ta mới lo cho cái thân đó, chứ khi đã chết rồi thì người thân đâu còn ở trong cái xác thân đó nữa, thì lý do gì ta cứ mãi lo cho cái thân?"
"Cứu người phải lấy châm ngôn “còn nước còn tát” quyết lòng bảo vệ cho tới kỳ cùng rồi sự thể ra sao tính sau. Sửa chữa một xác thân chỉ cần một chiếc khăn thấm nước nóng đắp lên chỗ khớp xương một lát là đủ để sửa rồi, không có khó khăn. Nếu giả sử có khó khăn đi nữa, thì ta cũng phải tận hết bổn phận cứu người trước thì mới khỏi bị ân hận! Những người chỉ lo chú trọng đến cái xác phàm, dù có chôn cất kỹ cho mấy đi nữa, chỉ sau một vài ngày nó cũng thối rữa chắc chắn không còn ai dám tới gần, thì tại sao ta lại cứ quan trọng cái thứ cát bụi đang trở thành cát bụi mà lại quên cái huệ mạng vạn kiếp của người thân!?"
Khép lại trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 3), Phần Phụ Lục, mục Phần Phụ Lục Cần Thiết: Những Khai Thị Quan Trọng Liên Quan Đến Sự Hộ Niệm (trang 204), Thầy căn dặn Trưởng Ban Hộ Niệm nhắc kỹ gia đình giữ nguyên vẹn thân xác suốt 12 tiếng đồng hồ hộ niệm:
"Khổng Tử nói, sau ba ngày mới được đại liệm (chôn cất), vì sau ba ngày linh hồn mới đi khỏi. Các bậc Thánh nhân đều hiểu được điều này. Người bình thường đối với việc sanh tử đại sự đa số đều không rõ."
"Vị trưởng Ban Hộ Niệm phải dặn dò người nhà của bệnh nhân rằng: trong vòng 12 tiếng đồng hồ không được động đậy đến xác thể, không được thay áo quần hay rờ vào. Bất cứ người nào cũng không được đụng vào. Phải chờ sau thời gian hộ niệm mới được đụng vào xác thể. Nếu thấy thân xác bị cứng, chỉ cần dùng nước nóng đắp lên là được. Trợ niệm đến đây có thể tạm dừng, niệm bốn câu văn hồi hướng, rồi đảnh lễ là xong. Vị trưởng ban nếu có mền “chú đà la ni” (mền quang minh) thì tặng cho họ một tấm, cho một gói “quang minh chú sa”. Sau đó có thể ra về, không phải bận tâm thêm nữa."
"13 - Lời khuyên song thân"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 26: Oan Gia!"
"Tọa Đàm 062: Đối Với Gia Đình, Người Hộ Niệm Nên Làm Gì? (Tiếp Theo Câu 28j, 28k, 28l, 28m, 28n)"
"Niệm Phật Vấn Đáp 03: Gieo Duyên Qua Âu Châu"
"Vấn Đề Hiến Xác!"
"Tọa Đàm 034: Khảo Sát Đáp Án 15(c) [Đúng], Câu 15(d) [Đúng], Điểm Ấm Đỉnh Đầu, Quy Tắc Thăm Thân & Thấy Phật Hiện Thân Tiếp Dẫn"
"Câu 4"
"Câu 9"
"12 - Lời khuyên song thân"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 36: Những Sai Lầm Trong Nhân Gian!"
"Lá Thư Số 37: Tổng quát về sự Hộ Niệm!"
"Phần Phụ Lục Cần Thiết: Những Khai Thị Quan Trọng Liên Quan Đến Sự Hộ Niệm"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →