Về vấn đề sợ thi thể bị cứng đơ mà vội vàng lau rửa, thay quần áo sớm và cách xử lý khi thân xác bị cứng, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã chỉ dạy rất tường tận qua các bộ chánh văn (Khuyên Người Niệm Phật Tập 2 & Tập 3, Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Sách Trắc Nghiệm, Bộ Giảng Ký và Hành Trang Căn Bản).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm — Phần Trắc Nghiệm (Chương 9, Câu 3, trang 177), trước câu hỏi: "Tại sao không được đụng chạm vào thân xác người chết sớm?", Thầy Thích Tịnh Hải chỉ rõ:
"b) Người tắt hơi xong, nếu chưa được vãng sanh TPCL thì thức A Lại Da (hay gọi là thần thức, linh hồn) vẫn còn vướng trong thân xác, thời gian có thể lâu hay mau tùy theo từng người. [✓ Đúng]"
"d) Nếu đụng chạm bất cẩn vào thân xác khi thần thức chưa ra khỏi, thì người chết sẽ đau đớn giống như đang bị tra tấn. "
"f) Tắm rửa, thay y phục, trang điểm... quá sớm chẳng khác gì tra tấn người chết làm cho họ phẫn nộ mà chiêu cảm vào cảnh địa ngục. [✓ Đúng]"
"g) Hãy thương hại người ra đi, đừng đụng vào xác thân ít ra 8 tiếng đồng hồ, nếu giữ gìn được đến 12 tiếng thì an toàn hơn. [✓ Đúng]"
Giảng giải sâu hơn trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm — Giảng Ký Quyển 4 (Tọa Đàm 192, trang 238), Thầy cảnh tỉnh về thói quen vội vàng tắm rửa, thay áo quần cho người vừa mới qua đời:
"Một người khi vừa chết xong, liền đem tắm rửa, kỳ cọ cho thật sạch sẽ, thay áo quần tươm tất, rồi để nằm ngay ngắn, v.v... Khi biết được Pháp Hộ Niệm rồi mới thấy rõ ràng rằng, người thế gian đã vô tình làm quá nhiều điều sai lầm!..."
"Xin thưa với chư vị, biết Pháp Hộ Niệm rồi mới thấy đây là những điều đại cấm kỵ, thì nhất định nên dặn dò con cháu phải kiêng cữ việc đụng chạm vào thân xác quá sớm. Nếu sơ ý chúng ta sẽ bị đại nạn. Mọi sự đụng chạm vào thân xác quá sớm chẳng khác gì một tra tấn cực kỳ kinh hoàng, tạo thành cái duyên đọa lạc cực kỳ khổ đau cho người chết. Chư vị ơi!... Mau mau nghiên cứu thật kỹ Pháp Hộ Niệm, đừng để sơ suất mà kẹt lắm đấy nhé."
Ngay cả với người tu hành lâu năm, trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm — Giảng Ký Quyển 3 (Tọa đàm 112, trang 70), Thầy cũng nghiêm khắc nhắc nhở:
"Một người vừa mới tắt hơi xong, đem thân xác của họ ra tắm rửa, thay y phục, thoa son, đánh phấn, để tìm chút danh hão huyền của thế gian mà ôi thôi đại hại!... Đại hại!... Thật là điều đại hại cho người chết, chứ không phải tiểu hại đâu!... Một người cả một cuộc đời tu hành, cuối đời chỉ vì một chút sơ suất này mà đành chịu ách nạn đắng cay. Pháp Hộ Niệm Vãng Sanh dạy như vậy. Chư Tổ dạy như vậy, chúng ta phải y giáo phụng hành, không được sơ ý mà vô tình gây hại người thân."
Giải tỏa nỗi lo của gia đình sợ để sau 8 tiếng thi thể sẽ bị cứng khó tẩn liệm, trong sách Khuyên Người Niệm Phật — Tập 2 (Lá Thư Số 37, trang 116), Thầy phân tích thấu đáo giữa việc cứu độ huệ mạng và việc lo cho xác phàm:
"Có người lo ngại rằng, nếu không sửa chữa tư thế nằm của người ra đi thì sau vài tiếng đồng hồ thân thể sẽ cứng làm sao tẩn liệm? Xin trả lời thẳng thắn rằng, vì tâm hộ niệm không thành, vì người đi không tin tưởng, vì gia đình thích tham đắm những danh vọng quá tầm thường cho nên không quyết lòng bảo hộ vãng sanh hoặc không giữ thanh tịnh cho người ra đi, mới xảy ra tình trạng như vậy."
"Nếu người đi quyết chí vãng sanh, người còn sống quyết lòng nhứt tâm hộ niệm thì chắc người đi được vãng sanh thoát nạn, lúc đó nhiều sự linh hiển huyền diệu xảy ra bất khả tư nghì, không để cho chúng ta phải lo nhiều như vậy đâu! Trong lịch sử hộ niệm vãng sanh đã từng có những trường hợp hộ niệm mười mấy ngày liền mà thân xác người vãng sanh vẫn còn tươi nhuận, vẫn còn mềm mại, còn ở đây nhu cầu của chúng ta chỉ cần 8 tiếng đồng hồ có bao lâu mà lo lắng!"
"Khi còn sống thì người thân của mình là cái thân cho nên ta mới lo cho cái thân đó, chứ khi đã chết rồi thì người thân đâu còn ở trong cái xác thân đó nữa, thì lý do gì ta cứ mãi lo cho cái thân? Cứu người phải lấy châm ngôn “còn nước còn tát” quyết lòng bảo vệ cho tới kỳ cùng rồi sự thể ra sao tính sau. Sửa chữa một xác thân chỉ cần một chiếc khăn thấm nước nóng đắp lên chỗ khớp xương một lát là đủ để sửa rồi, không có khó khăn. Nếu giả sử có khó khăn đi nữa, thì ta cũng phải tận hết bổn phận cứu người trước thì mới khỏi bị ân hận!"
"Những người chỉ lo chú trọng đến cái xác phàm, dù có chôn cất kỹ cho mấy đi nữa, chỉ sau một vài ngày nó cũng thối rữa chắc chắn không còn ai dám tới gần, thì tại sao ta lại cứ quan trọng cái thứ cát bụi đang trở thành cát bụi mà lại quên cái huệ mạng vạn kiếp của người thân!?"
Về thời điểm tắm rửa và thay y phục đúng pháp nếu người bệnh có nhu cầu vệ sinh sạch sẽ, sách Khuyên Người Niệm Phật — Tập 3 (Phần Phụ Lục Cần Thiết, trang 201) nêu rõ nguyên tắc:
"6- Cấm kỵ: Người bệnh nếu muốn tắm rửa, việc thay quần áo phải xong trước khi trợ niệm. Việc này phải do người trong nhà phụ trách. Tuy nhiên phải xem tình trạng của bệnh nhân mà tắm và thay áo nhanh hay chậm. Nếu bệnh nhân không muốn, không nên cưỡng ép mà tăng thêm sự đau đớn của họ."
"- Một khi đã bắt đầu trợ niệm, mọi việc thay đồ, tắm rửa, di động đều bị ngăn cấm."
"- Sau khi lâm chung, trong vòng 8 giờ đồng hồ không được di động, tắm rửa, thay áo quần. Nếu xương cốt bị cứng thì dùng khăn tẩm nước nóng đắp lên, không bao lâu sẽ mềm lại."
Lý giải vì sao người chân thật niệm Phật và được hộ niệm đúng pháp thì không bị co rút cứng đơ mà để lại thân tướng mềm mại, trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm — Giảng Ký Quyển 2 (Tọa Đàm 091, trang 416), Thầy chỉ rõ mối liên hệ mật thiết giữa tâm thức và sắc thân:
"Một người ra đi với cái tâm an tịnh, bình thản, vui tươi... luôn luôn để lại thân tướng tươi hồng. Một người ra đi với một tâm trạng hãi kinh, đau khổ, buồn lo, phiền não... nhất định thể hiện qua sắc tướng không đẹp. Sự đau khổ trong tâm hiện ra nét đau đớn trên khuôn mặt, nỗi kinh hoàng trong tâm hiện ra sắc tướng khủng bố tái xanh, sự sợ hãi trong tâm làm cho toàn thân co rút cứng đơ, v.v... Trạng thái của tâm thức ảnh hưởng trực tiếp đến từng tế bào trong cơ thể, làm thay đổi sắc diện trên thân thể của một người."
"Trong kinh Phật dạy, người được chiếu xúc quang minh của A Di Đà Phật thì thân ý nhu nhuyễn. Tâm nhu nhuyễn là tâm hồn an tịnh đi theo Phật vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. Thân nhu nhuyễn là thân xác mềm mại tươi hồng. Đây chính là tướng lành, một sự thể hiện cảnh giới an lành lúc xả bỏ báo thân. Hiện tượng ra đi lưu lại tướng lành đến nay không còn là điều hiếm thấy đối với các ban hộ niệm khắp nơi, chứng minh cho sự vi diệu của Pháp Niệm Phật Hộ Niệm Vãng Sanh."
Minh chứng sống động cho nguyên lý này được Thầy ghi lại trong sách Khuyên Người Niệm Phật — Tập 2 (Lá Thư Số 41, trang 154) qua tấm gương vãng sanh của cụ bà Triệu Vinh Phương:
"Trong ngày ra đi, bốn lần Đức Phật A Di Đà hiện ra tiếp dẫn. Mỗi lần Phật tới cụ đều thấy và mọi người cũng thấy được quang minh của Phật sáng rỡ khắp nhà, hương thơm thoang thoảng khắp nơi. Phật quang sáng đến nỗi trong đêm khuya mà có thể thấy từng cái bàn cái chén vậy đó. Cụ niệm Phật tới giây phút cuối cùng, trước khi từ biệt cụ còn cầm xâu chuỗi quấn vào cổ tay phải bốn vòng cho khỏi bị rớt rồi mới nằm theo thế “kiết tường” ra đi trong tiếng niệm Phật của con cháu và người hộ niệm. Người ta tiếp tục hộ niệm mấy ngày sau mới liệm, nhục thân của cụ vẫn mềm mại, không cứng."
Sau khi đã giữ yên nhục thể và hộ niệm xuyên suốt từ 8 đến 12 giờ, trước khi giao thân xác cho gia đình lo hậu sự, Ban Hộ Niệm thực hiện việc thăm thân để kiểm tra xem người mất còn vướng nạn hay không. Trong sách Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm (Mục Thăm Thân, Kiểm Thoại Tướng, trang 27), Thầy hướng dẫn:
"⁕ Xác định người được hộ niệm còn vướng nạn không? Thân cứng, tướng xấu… là còn vướng nạn. Thăm thân có thể xác định được vấn đề này. Trong thời gian còn đang hộ niệm, người hộ niệm vẫn còn cơ hội khai thị để kịp thời hóa giải cho họ. Hầu hết người phàm phu nghiệp nặng, ách nạn rất nhiều, nhờ phương pháp này mà hóa giải rất nhiều trường hợp vướng nạn."
"⁕ Chỉ được thăm sau 8 giờ. Để đến sau 12 giờ thì an toàn hơn."
"⁕ Thăm nhẹ nhàng, từ dưới lòng bàn chân thăm lên đỉnh đầu. Nếu toàn thân đã lạnh, mềm mại tươi nhuận thì rất tốt, có thể coi như cuộc hộ niệm đã hoàn mãn."
"⁕ Thân còn cứng là bị trở ngại, nên tiếp tục hộ niệm. Ban Hộ Niệm cần tìm hiểu thêm những vướng chấp khác của người bệnh để khai thị thẳng vào đó hầu hóa giải ách nạn."
Khi thời gian hộ niệm đã hoàn tất và chuyển sang phần hậu sự, nếu thân xác hoặc các khớp xương bị cứng gây khó khăn cho việc thay y phục, nhập liệm, sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm — Phần Trắc Nghiệm (Chương 7, Câu 7, trang 135) giải đáp câu hỏi: "Khi thân xác bị cứng, có thể xử lý cách nào?" qua các mệnh đề:
"a) Dùng khăn nhúng nước nóng đắp vào các khớp xương thì sẽ từ từ mềm ra. [✓ Đúng]"
"b) Người hộ niệm có những loại thuốc đặc biệt làm cho xác chết mềm mại. [✗ Sai]"
"c) Có những thần chú đặc biệt đọc lên thì thân xác sẽ mềm. [✗ Sai]"
Tiếp ngay sau đó, tại Câu 8 (Chương 7, trang 135) của Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm — Phần Trắc Nghiệm, trước câu hỏi: "Một thân xác được xử lý cho mềm mại có được coi là thoại tướng tốt không?", Thầy phân định rõ ràng để tránh ngộ nhận:
"a) Nếu người chết có công phu tu hành lâu năm thì có thể được. [✗ Sai]"
"b) Không thể coi là thoại tướng được, mà đây chỉ là tác dụng của sự xoa bóp cho tiện việc hậu sự. [✓ Đúng]"
"c) Thoại tướng tốt là do sự cảm ứng tự nhiên hiện ra, chứ không thể do con người xử lý mà được. [✓ Đúng]"
Trong sách Khuyên Người Niệm Phật — Tập 3 (Lá Thư Số 58, trang 122), Thầy cũng căn dặn ngắn gọn, thiết thực cho Ban Hộ Niệm và gia quyến:
"Tới thời điểm lâm chung thì dồn lực lượng để hộ niệm. Sau đó phải tiếp tục luân phiên hộ niệm ít ra 8 tiếng đồng hồ mới được ngừng. Đừng lo sợ việc tẩn liệm khó khăn. Nếu khó, chỉ cần dùng khăn nhúng nước nóng đắp các khớp xương, vài phút sau là sửa lại tư thế dễ dàng."
Khép lại vấn đề này, trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp (Phần 1, mục Những Sai Lầm Trong Nhân Gian!, trang 151), Thầy khuyên nhủ gia đình đừng vì sợ xác cứng mà cột trói hay đụng chạm phũ phàng đến thi thể người mới mất:
"Còn lấy chỉ, dây cột hai ngón chân khi vừa mới chết là sợ rằng xác chết có thể bị co giựt, tư thế nằm không ngay thẳng, sau vài giờ thì xác bị cứng, khó uốn nắn lại được."
"Người biết pháp Hộ Niệm nên khuyên người bệnh thành tâm niệm Phật cầu Vãng Sanh Cực Lạc. Nếu người đi thành tâm niệm Phật, người thân trong gia đình lo việc Hộ Niệm cẩn thận, đúng pháp, thì thân tướng người sẽ rất đẹp, không bị cứng. Đây là nhờ Phật lực gia trì. Giả như, sự Vãng Sanh bị trở ngại, thân bị cứng, thì chỉ cần lấy khăn nhúng nước ấm đắp vào các khớp xương là có thể uốn lại được. Xin đừng làm những hành động quá phũ phàng mà tội nghiệp cho linh hồn người chết!"
"Muốn cứu người chết được phần Vãng Sanh thì tốt nhất phải y cứ theo lời dạy của chư Tổ Sư, đúng kinh đúng pháp của Phật mới tốt. Phải tin tưởng vững vàng mới cứu người được. Nếu không có lòng TIN vững vàng, thì dẫn đến thiếu tha thiết NGUYỆN VÃNG SANH, thiếu chí thành NIỆM PHẬT. Ba món tư lương, thiếu một thì thiếu tất cả, không thể Hộ Niệm cứu người được."
"Câu 3 (Trang 177)"
"Tọa Đàm 192: Di Chúc Hộ Niệm – Kiêng Đụng Chạm Thân Xác, Miễn Mổ Tử Thi, Cấm Hiến Tạng & Tránh Tiệc Tùng (Câu 8k – 8o)"
"Tọa đàm 112: Khảo sát Chánh Kiến – Pháp Hộ Niệm cấm đụng chạm vào thân xác người mới chết ít nhất là 8 giờ đồng hồ (Vấn đề 12)"
"Lá Thư Số 37: Tổng quát về sự Hộ Niệm!"
"Phần Phụ Lục Cần Thiết: Những Khai Thị Quan Trọng Liên Quan Đến Sự Hộ Niệm"
"Tọa Đàm 091: Nạn Thế Trí Biện Thông, Tánh Tình Hiền Hậu Cầu Vãng Sanh & Chuyển Đổi Vận Mệnh (Câu 1w, 1x, 1y)"
"Lá Thư Số 41: Buông xả - Niệm Phật - Vãng sanh!"
"Thăm Thân – Kiểm Thoại Tướng (Mục Đích, Quy Lệ & Điều Tránh Sơ Suất)"
"Câu 7 (Trang 135)"
"Câu 8 (Trang 135 – 136)"
"Lá Thư Số 58: Ban Hộ Niệm!"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 36: Những Sai Lầm Trong Nhân Gian!"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →