Về vấn đề sau thời gian hộ niệm, thử hơi ấm thấy toàn thân nguội lạnh nhưng đỉnh đầu còn nóng ấm thì người mất vãng sanh về đâu, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã chỉ dạy tường tận qua các bộ kinh sách chánh văn (Khuyên Người Niệm Phật Tập 1, Lá Thư 06, 21; Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm, tr. 5 – 6, 27 – 28; Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký Quyển 1, Tọa Đàm 034, tr. 312 – 315; Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Sách Trắc Nghiệm, tr. 18; Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, tr. 5 – 6, 80 – 83).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Trong tác phẩm Khuyên Người Niệm Phật (Tập 1) (Lá Thư 06, trang 50 – 51), Thầy nhắc lại bài kệ truyền thống trong nhà Phật chỉ dạy về sáu nẻo luân hồi và nhận định cảnh giới vãng sanh qua điểm nóng thoát nhiệt:
"Đảnh Thánh, Nhãn sanh Thiên. Tâm Nhơn, Phúc Ngã Quỷ. Bàng sanh Túc hạ hành. Địa ngục Cước để xuất."
Thầy giải thích tường tận ý nghĩa của từng vị trí thoát nhiệt trên thân thể:
"Nóng tại đỉnh đầu là vãng sanh về cõi Phật Thánh: tuyệt vời, viên mãn Phật đạo; nóng chỗ con mắt thì sanh về cõi Trời: tốt; nóng tại ngực thì sanh làm người: tạm được; nóng tại bụng thì thành Ngạ quỷ: quá xấu; nóng tại đầu gối thành Súc vật: xấu; nóng tại bàn chân xuống Địa ngục: xấu tàn tệ."
Tại Khuyên Người Niệm Phật (Tập 1) (Lá Thư 21, trang 177 – 178), Thầy phân tích tiến trình xuất ly của thần thức và khẳng định hơi nóng tại đỉnh đầu sau nhiều giờ tắt thở là dấu hiệu xác định sự vãng sanh:
"Thần thức rời khỏi nhục thân từ chân đi lên, điểm cuối cùng là đỉnh đầu, tắt thở ba bốn giờ mà đỉnh đầu vẫn còn nóng. Đây là dấu hiệu then chốt xác định sự vãng sanh. Trước đây con có phân tích chuyện này rồi chắc cha má còn nhớ. Chính điểm nóng sau mấy tiếng đồng hồ trên thân thể là vị trí thần thức xuất ly sau cùng. Ông bác nóng tại đảnh đầu đây là điều rất tốt, cho phép ta tin tưởng sự vãng sanh. Xin chân thành chúc mừng cho Ngài. Xin nhắc lại bài thiệu để dễ nhớ."
"Đảnh Thánh, Nhãn sanh Thiên. Tâm Nhơn, Phúc ngạ quỷ. Bàng sanh Túc hạ hành. Địa ngục, Cước để xuất."
"(Nghĩa là nóng tại đảnh đầu sanh về cảnh giới Thánh, tại mắt về trời, tại ngực trở lại người, tại bụng làm ngạ quỷ, từ đầu gối xuống làm súc sanh, tại bàn chân bị đọa địa ngục). Cảnh Thánh là những cảnh Phật, Bồ Tát, Thanh Văn, Duyên Giác, ở ngoài tam giới. Ở đây Bác đã có niệm Phật, có nguyện vãng sanh Tịnh Độ và cho con cháu niệm Phật hộ niệm, như vậy bác được siêu sanh thẳng về Tây Phương Cực Lạc. Đây là một thiện căn, phúc báu, nhân duyên lớn vô cùng vô tận! Có người tu hành nhiều đời nhiều kiếp chưa chắc đã sánh bằng! Quá may mắn! Nhiều thiện căn! Đại phúc đức! Đại thiện duyên!"
Trong tác phẩm Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm (trang 5 – 6), Thầy trích lục trọn vẹn lời khai thị của Tổ Sư Ấn Quang về các vị trí thoát nhiệt sau khi chết, trong đó khẳng định đỉnh đầu còn ấm là cảnh giới thù thắng nhất:
"Trong kinh nói chứng cớ sau khi chết sanh vào các đường như sau: - Đỉnh đầu ấm sanh Thánh đạo, - Mắt ấm sanh thiên, - Ngực ấm sanh cõi người, - Bụng ấm sanh ngạ quỷ, - Súc sanh ấm đầu gối, - Địa ngục bàn chân ấm, - Hơi ấm của người chết đi lên phần trên thì được siêu thăng, - Hơi ấm đi xuống phần dưới là bị đọa lạc, - Nếu toàn thân đều lạnh đỉnh đầu còn ấm là siêu phàm nhập Thánh. Sanh Tây Phương Cực Lạc là siêu phàm nhập Thánh, là thù thắng nhất nên gọi là “Đảnh Thánh”. (Lời Ấn Tổ)."
Nhằm tránh những sai lầm nguy hại cho người lâm chung, trong Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm (trang 27 – 28), Thầy nêu rõ mục đích của việc thăm thân kiểm thoại tướng:
"Xác định thần thức của người ra đi thực sự đã thoát ra khỏi thân xác chưa? Tắt hơi rồi không phải là hết, nhiều người vụng tu, nghiệp nặng thần thức của họ bị kẹt trong thân xác rất lâu. Nếu không kiểm rõ vấn đề này, vội vã gởi xác cho nhà quàn xử lý có thể tạo ra một thảm họa vô cùng bi thảm cho người chết."
"Xác định người được hộ niệm còn vướng nạn không? Thân cứng, tướng xấu… là còn vướng nạn. Thăm thân có thể xác định được vấn đề này. Trong thời gian còn đang hộ niệm, người hộ niệm vẫn còn cơ hội khai thị để kịp thời hóa giải cho họ. Hầu hết người phàm phu nghiệp nặng, ách nạn rất nhiều, nhờ phương pháp này mà hóa giải rất nhiều trường hợp vướng nạn."
Đồng thời, Thầy quy định chi tiết quy lệ thăm thân nhẹ nhàng từ dưới lòng bàn chân lên đỉnh đầu cùng các điều cần ghi nhớ khi phát hiện điểm ấm:
"Chỉ được thăm sau 8 giờ. Để đến sau 12 giờ thì an toàn hơn."
"Một người đại diện thăm, tất cả mọi người đồng niệm Phật."
"Thăm nhẹ nhàng, từ dưới lòng bàn chân thăm lên đỉnh đầu. Nếu toàn thân đã lạnh, mềm mại tươi nhuận thì rất tốt, có thể coi như cuộc hộ niệm đã hoàn mãn."
"Nếu phát hiện thân còn ấm nhiều chỗ xin phải ngừng ngay, chưa thể lo hậu sự, không được giao cho nhà quàn. Phải tiếp tục hộ niệm, khai thị, hóa giải."
"Thân còn cứng là bị trở ngại, nên tiếp tục hộ niệm. Ban Hộ Niệm cần tìm hiểu thêm những vướng chấp khác của người bệnh để khai thị thẳng vào đó hầu hóa giải ách nạn."
Trong tác phẩm Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Sách Trắc Nghiệm) (Chương 1: Tổng Quát Về Pháp Hộ Niệm, Câu 15, trang 18), Thầy minh định rõ các trường hợp nhận biết người niệm Phật vãng sanh:
CHƯƠNG 1: TỔNG QUÁT VỀ PHÁP HỘ NIỆM
Câu 15 (Trang 18):
Người niệm Phật ra đi với thoại tướng tốt, trường hợp nào ta biết họ được vãng sanh TPCL?
"a) Trước khi ra đi chính họ nói đã thấy được A Di Đà Phật đến tiếp dẫn, trường hợp này chắc chắn nhất. [✓ Đúng]"
"b) Nhiều khi nói không nổi, nhưng thường ngày niệm Phật tốt, đầy đủ Tín Nguyện Hạnh đến giây phút cuối cùng thì tin tưởng họ được vãng sanh. [✓ Đúng]"
"c) Người có đầy đủ Tín Nguyện Hạnh, tắt hơi sau hơn 8 giờ mà hơi ấm còn lưu lại một điểm ở đỉnh đầu thì xác suất vãng sanh rất cao. [✓ Đúng]"
"d) Người đã được vãng sanh thì thân tướng rất tốt, bất khả tư nghì. [✓ Đúng]"
Giảng giải chi tiết về đáp án 15(c) trong Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 1) (Tọa Đàm 034, trang 312 – 315), Thầy chỉ dạy điều kiện toàn thân phải lạnh toát chỉ còn một điểm ấm ở đỉnh đầu:
"Người niệm Phật ra đi với thoại tướng tốt, trường hợp nào ta biết họ được vãng sanh? Câu 15 ở trang 18. Đáp án 15(c): Người có đầy đủ Tín Nguyện Hạnh, tắt hơi sau 8 giờ mà hơi ấm còn lưu một điểm ở đỉnh đầu thì xác suất vãng sanh rất cao. Đúng không chư vị? – [✓ Đúng]. Phải nhớ là toàn thân đều lạnh toát và đỉnh đầu còn ấm thì mới là cảm ứng tốt. Chứ nhiều khi đầu còn ấm, chân còn ấm, bụng còn ấm, khi một người ra đi mà còn nhiều chỗ ấm như vậy thì mình phải nghĩ rằng thần thức của họ chưa ra khỏi thân xác. Gặp trường hợp này phải ngay lập tức ngừng thăm thân, rồi phải khai thị, hướng dẫn, hộ niệm tiếp. Chính vì thế, trong Pháp Hộ Niệm dặn dò khi thăm phải nhẹ nhàng và cẩn thận vô cùng."
"Thăm thấy toàn thân đã lạnh hết, mềm mại, đỉnh đầu còn hơi ấm là một thành quả rất tốt. Tuy nhiên còn ấm thì xin chư vị còn phải hết sức cẩn thận. Dù biết được thành quả tốt, nhưng xin chư vị hộ niệm hãy phát tâm niệm Phật trợ duyên thêm 2 tiếng nữa, hoặc 4 tiếng nữa thì tuyệt vời hơn, thoại tướng càng tốt hơn, càng viên mãn vô cùng. Đừng vừa thấy cảm ứng tốt, có thoại tướng tốt, đỉnh đầu chưa kịp lạnh hết mà vội vã lắc lư thân xác, vui mừng ồn náo quá cũng không phải là điều an ổn! Phải cẩn thận tối đa hầu tránh những sơ suất đáng tiếc bất ngờ. Vì không biết hộ niệm, nhiều người thường mạnh dạn nhào vô sẵn sàng ôm, nắm, níu, kéo, tạo những động thái nguy hiểm vô cùng cho người chết. Biết được hộ niệm rồi, chúng ta luôn luôn phải thực hiện những phương thức càng an toàn càng hay, để bảo vệ người ra đi tránh những chướng nạn bất ngờ đôi lúc xảy ra mà tội nghiệp cho họ."
Trả lời thắc mắc về cảm giác hơi nóng trên thân thể và tầm quan trọng của ba món tư lương trong Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp (Hộ Niệm Vấn Đáp 02, trang 5 – 6), Thầy chỉ dạy cặn kẽ:
"Hơi nóng có nghĩa là hơi ấm, hoặc ít lạnh hơn các nơi khác, chứ không phải nóng "Như cái máy sấy tóc" như có người đã diễn tả đâu."
"Một người được Hộ Niệm 14 giờ sau khi tắt thở, có thể còn hơi ấm ở đỉnh đầu. Tuy nhiên, nhiều khi trong suốt thời gian Hộ Niệm, căn phòng mở máy lạnh thường xuyên, hoặc thời tiết lúc ấy lạnh quá thì cũng khó có thể phân biệt."
"Cho nên, nếu ấm ở đỉnh đầu là cách xác định tốt hơn, mạnh hơn, yên tâm hơn, chứ không phải luôn luôn như vậy. Ví dụ, có người lúc chết chưa được Vãng Sanh, nhưng nhờ Hộ Niệm mà mấy ngày sau mới được Vãng Sanh thì làm sao còn hơi nóng? Cuộc Vãng Sanh của Sư Cô Thích Pháp Giác ở tỉnh Sơn Tây Trung Quốc là một ví dụ cụ thể."
"Vậy thì, yếu tố Vãng Sanh vẫn phải căn cứ theo ba món tư lương là TÍN, NGUYỆN, HẠNH. Người có lòng tin, tha thiết cầu Vãng Sanh, quyết lòng niệm Phật, trước khi tắt hơi được người Hộ Niệm khuyên nhắc cẩn thận, bảo vệ an toàn, không bị con cháu trong nhà ngăn cản hoặc phá hoại, khi ra đi được thoại tướng tốt đẹp cũng có thể xác định được Vãng Sanh. Nếu có thêm thoại tướng ấm ở đỉnh đầu thì thêm yếu tố tốt, giúp cho mọi người an tâm hơn, thế thôi."
Làm rõ thêm về xuất xứ kinh điển và vai trò bổ túc của điểm nóng tại đỉnh đầu trong Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp (Hộ Niệm Vấn Đáp 23, trang 80 – 83), Thầy chỉ rõ:
"Những điểm ấm còn sót lại trên thân xác là do điểm xuất ra cuối cùng của thần thức. Nếu xuất ra trên đỉnh đầu là điều rất tốt. Nếu để lâu quá, thì hơi ấm sẽ lạnh dần, nhiều lúc cũng khó nhận ra."
"Điểm nóng dù sao cũng chỉ bổ túc thêm phần thoại tướng tốt. Càng tốt chừng nào càng vững tâm hơn. Còn chư Tổ Sư, trong kinh Phật luôn luôn nhắc nhở việc TÍN NGUYỆN HÀNH Vãng Sanh. Những thoại tướng được ghi lại, có lẽ là kinh nghiệm thu thập được qua hàng ngàn năm tu hành của quý Ngài. Đây gọi là thân chứng vậy. Xin xem trong những lời khai thị của Tổ Ấn Quang thì rất rõ."
"06 - Lời khuyên song thân"
"21 - Lời khuyên song thân"
"Những Lời Khai Thị Của Tổ Sư Ấn Quang Về Hộ Niệm"
"Thăm Thân – Kiểm Thoại Tướng (Mục Đích, Quy Lệ & Điều Tránh Sơ Suất)"
"Tọa Đàm 034: Khảo Sát Đáp Án 15(c) [Đúng], Câu 15(d) [Đúng], Điểm Ấm Đỉnh Đầu, Quy Tắc Thăm Thân & Thấy Phật Hiện Thân Tiếp Dẫn"
"Câu 15: Trường Hợp Biết Được Vãng Sanh TPCL (Trang 18)"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 02: Những sơ xuất thông thường khi Hộ Niệm"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 23: Điểm nóng!"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →