Về vấn đề sau 8 đến 12 giờ hộ niệm, thấy toàn thân đã lạnh toát nhưng không cảm nhận được hơi ấm ở đỉnh đầu thì có vãng sanh không, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã chỉ dạy qua các bộ kinh sách chánh văn (Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, tr. 5 – 6, 80 – 83; Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm, tr. 27 – 28; Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký Quyển 1, Tọa Đàm 034, tr. 312 – 320; Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Sách Trắc Nghiệm, tr. 18, 131 – 134; Khuyên Người Niệm Phật Tập 3, tr. 210).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Giải đáp thắc mắc của đồng tu khi hộ niệm suốt 14 giờ, người mất có đầy đủ thoại tướng tốt nhưng toàn thân đều lạnh hết và không còn nóng ở đỉnh đầu, trong Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp (Hộ Niệm Vấn Đáp 02, trang 5 – 6), Thầy giải thích rõ bản chất của hơi ấm và các yếu tố khách quan chi phối:
"Hơi nóng có nghĩa là hơi ấm, hoặc ít lạnh hơn các nơi khác, chứ không phải nóng "Như cái máy sấy tóc" như có người đã diễn tả đâu."
"Một người được Hộ Niệm 14 giờ sau khi tắt thở, có thể còn hơi ấm ở đỉnh đầu. Tuy nhiên, nhiều khi trong suốt thời gian Hộ Niệm, căn phòng mở máy lạnh thường xuyên, hoặc thời tiết lúc ấy lạnh quá thì cũng khó có thể phân biệt."
Thầy chỉ rõ điểm nóng đỉnh đầu là cách xác định an tâm hơn chứ không phải là điều kiện duy nhất:
"Cho nên, nếu ấm ở đỉnh đầu là cách xác định tốt hơn, mạnh hơn, yên tâm hơn, chứ không phải luôn luôn như vậy. Ví dụ, có người lúc chết chưa được Vãng Sanh, nhưng nhờ Hộ Niệm mà mấy ngày sau mới được Vãng Sanh thì làm sao còn hơi nóng? Cuộc Vãng Sanh của Sư Cô Thích Pháp Giác ở tỉnh Sơn Tây Trung Quốc là một ví dụ cụ thể."
Thầy khẳng định yếu tố quyết định vãng sanh căn bản nằm ở ba món tư lương:
"Vậy thì, yếu tố Vãng Sanh vẫn phải căn cứ theo ba món tư lương là TÍN, NGUYỆN, HẠNH. Người có lòng tin, tha thiết cầu Vãng Sanh, quyết lòng niệm Phật, trước khi tắt hơi được người Hộ Niệm khuyên nhắc cẩn thận, bảo vệ an toàn, không bị con cháu trong nhà ngăn cản hoặc phá hoại, khi ra đi được thoại tướng tốt đẹp cũng có thể xác định được Vãng Sanh. Nếu có thêm thoại tướng ấm ở đỉnh đầu thì thêm yếu tố tốt, giúp cho mọi người an tâm hơn, thế thôi."
"Nói chung, càng có nhiều thoại tướng tốt, càng vững tâm. Càng nhiều sự cản phá càng thêm khó khăn cho người ra đi. Người Hộ Niệm chúng ta cứ thành tâm cứu độ người lâm chung, cố gắng giảm thiểu mọi rủi ro cho họ, mong cho người ra đi được hoàn mãn, là được. Còn mọi chuyện đều nên để tùy duyên."
Trong Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp (Hộ Niệm Vấn Đáp 22, trang 80 – 83), khi phân tích sâu về xuất xứ kinh điển của các điểm nóng sau khi lâm chung, Thầy nhấn mạnh:
"Điểm chính yếu để một người được Vãng Sanh về Tây Phương Cực Lạc chính là Tín Nguyện Hạnh đầy đủ. Một người giữ vững ba điểm này cho đến giây phút cuối cùng thì sẽ được như nguyện. Trong kinh A Di Đà, Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Kinh Niệm Phật Ba La Mật, v.v... nói đến thật rõ ràng. Xin tự xem kinh lấy."
Thầy lý giải hiện tượng hơi ấm trên thân xác sẽ nguội dần theo thời gian:
"Những điểm ấm còn sót lại trên thân xác là do điểm xuất ra cuối cùng của thần thức. Nếu xuất ra trên đỉnh đầu là điều rất tốt. Nếu để lâu quá, thì hơi ấm sẽ lạnh dần, nhiều lúc cũng khó nhận ra."
"Điểm nóng dù sao cũng chỉ bổ túc thêm phần thoại tướng tốt. Càng tốt chừng nào càng vững tâm hơn. Còn chư Tổ Sư, trong kinh Phật luôn luôn nhắc nhở việc TÍN NGUYỆN HÀNH Vãng Sanh. Những thoại tướng được ghi lại, có lẽ là kinh nghiệm thu thập được qua hàng ngàn năm tu hành của quý Ngài. Đây gọi là thân chứng vậy. Xin xem trong những lời khai thị của Tổ Ấn Quang thì rất rõ."
Trong tác phẩm Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm) (Chương 7: Sơ Suất Khi Hộ Niệm, Câu 4, trang 131 – 134), chánh văn phân định rõ ràng các trường hợp kiểm tra thoại tướng khi toàn thân đã lạnh hết:
CHƯƠNG 7: SƠ SUẤT KHI HỘ NIỆM
Câu 4 (Trang 131 – 134):
Những điều cần chú ý khi thăm thân xác:
"u) Thăm thấy toàn thân đã lạnh hết và mềm mại, đây là dấu hiệu tốt, mọi người được an tâm. [✓ Đúng]"
"v) Thăm thấy toàn thân đã lạnh và mềm mại thì chắc chắn được vãng sanh. [✗ Sai]"
"w) Thăm thấy toàn thân đã lạnh và mềm mại thì có thể được vãng sanh. [✓ Đúng]"
"x) Toàn thân lạnh, đỉnh đầu còn ấm nhẹ, thân xác mềm mại tươi hồng thì xác suất vãng sanh rất cao. [✓ Đúng]"
"y) Toàn thân lạnh, đỉnh đầu còn ấm nhẹ, thân xác mềm mại tươi hồng, trước khi ra đi người đó báo cho biết đã thấy A Di Đà Phật đến tiếp dẫn thì chắc chắn được vãng sanh. [✓ Đúng]"
Đặc biệt, hai mệnh đề z) và bb) khẳng định vững chắc trường hợp đỉnh đầu không còn ấm:
"z) Toàn thân lạnh, đỉnh đầu dù không còn ấm, thân xác mềm mại tươi hồng, trước khi ra đi người đó báo đã thấy A Di Đà Phật đến tiếp dẫn, thì vẫn vững tin rằng được vãng sanh. [✓ Đúng]"
"aa) Toàn thân lạnh, đỉnh đầu còn ấm nhẹ, thân xác mềm mại tươi hồng, người đó niệm Phật cầu vãng sanh đến giây phút cuối cùng, thì có thể tin tưởng rằng được vãng sanh. [✓ Đúng]"
"bb) Toàn thân lạnh, đỉnh đầu không còn ấm, thân xác mềm mại tươi hồng, người đó niệm Phật cầu vãng sanh đến giây phút cuối cùng, thì vẫn có thể tin tưởng rằng được vãng sanh. [✓ Đúng]"
"cc) Toàn thân lạnh, đỉnh đầu rất ấm, thân xác mềm mại tươi hồng, đây là điềm cảm ứng tốt, nhưng phải cẩn thận niệm Phật trợ duyên thêm 2 đến 4 giờ nữa cho sự vãng sanh được vững vàng hơn. [✓ Đúng]"
"dd) Thăm thân mà thấy nhiều chỗ còn ấm, phải ngừng ngay việc thăm. BHN nên tiếp tục khai thị và hộ niệm thêm khoảng 4 đến 8 giờ nữa. Khi nào toàn thân lạnh hết mới an toàn. [✓ Đúng]"
Đồng thời, tại Chương 1, Câu 15 (trang 18), chánh văn cũng minh định bốn trường hợp nhận biết người niệm Phật được vãng sanh:
CHƯƠNG 1: TỔNG QUÁT VỀ PHÁP HỘ NIỆM
Câu 15 (Trang 18):
Người niệm Phật ra đi với thoại tướng tốt, trường hợp nào ta biết họ được vãng sanh TPCL?
"a) Trước khi ra đi chính họ nói đã thấy được A Di Đà Phật đến tiếp dẫn, trường hợp này chắc chắn nhất. [✓ Đúng]"
"b) Nhiều khi nói không nổi, nhưng thường ngày niệm Phật tốt, đầy đủ Tín Nguyện Hạnh đến giây phút cuối cùng thì tin tưởng họ được vãng sanh. [✓ Đúng]"
"c) Người có đầy đủ Tín Nguyện Hạnh, tắt hơi sau hơn 8 giờ mà hơi ấm còn lưu lại một điểm ở đỉnh đầu thì xác suất vãng sanh rất cao. [✓ Đúng]"
"d) Người đã được vãng sanh thì thân tướng rất tốt, bất khả tư nghì. [✓ Đúng]"
Giảng giải chi tiết về mối quan hệ giữa điểm ấm đỉnh đầu và tâm nguyện người lâm chung trong Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 1) (Tọa Đàm 034, trang 312 – 320), Thầy chỉ dạy:
"Người niệm Phật ra đi với thoại tướng tốt, trường hợp nào ta biết họ được vãng sanh? Câu 15 ở trang 18. Đáp án 15(c): Người có đầy đủ Tín Nguyện Hạnh, tắt hơi sau 8 giờ mà hơi ấm còn lưu một điểm ở đỉnh đầu thì xác suất vãng sanh rất cao. Đúng không chư vị? – [✓ Đúng]. Phải nhớ là toàn thân đều lạnh toát và đỉnh đầu còn ấm thì mới là cảm ứng tốt. Chứ nhiều khi đầu còn ấm, chân còn ấm, bụng còn ấm, khi một người ra đi mà còn nhiều chỗ ấm như vậy thì mình phải nghĩ rằng thần thức của họ chưa ra khỏi thân xác. Gặp trường hợp này phải ngay lập tức ngừng thăm thân, rồi phải khai thị, hướng dẫn, hộ niệm tiếp."
"Thăm thấy toàn thân đã lạnh hết, mềm mại, đỉnh đầu còn hơi ấm là một thành quả rất tốt. Tuy nhiên còn ấm thì xin chư vị còn phải hết sức cẩn thận. Dù biết được thành quả tốt, nhưng xin chư vị hộ niệm hãy phát tâm niệm Phật trợ duyên thêm 2 tiếng nữa, hoặc 4 tiếng nữa thì tuyệt vời hơn, thoại tướng càng tốt hơn, càng viên mãn vô cùng. Đừng vừa thấy cảm ứng tốt, có thoại tướng tốt, đỉnh đầu chưa kịp lạnh hết mà vội vã lắc lư thân xác, vui mừng ồn náo quá cũng không phải là điều an ổn! Phải cẩn thận tối đa hầu tránh những sơ suất đáng tiếc bất ngờ."
Thầy nhấn mạnh tiêu chuẩn tối thượng vẫn là người bệnh có tâm nguyện vãng sanh và niệm Phật đến giây phút xả bỏ báo thân:
"Cho nên người ra đi mà thân tướng đẹp, sắc tướng hồng hào, tươi tỉnh nhưng chưa chắc người đó đã được vãng sanh. Có thể người đó đi vào những cảnh giới lành khác, vì chính họ không nguyện vãng sanh. Còn những người đã niệm Phật, đã nguyện vãng sanh, trước lúc ra đi họ thực hiện được như vậy, thì khi ra đi có thoại tướng tốt lành, chứng tỏ chắc chắn họ vãng sanh. Vãng sanh rồi thì thân tướng tốt đẹp lắm."
Trong phần phụ lục tác phẩm Khuyên Người Niệm Phật (Tập 3) (trang 207), chánh văn ghi lại lời khai thị tha thiết của Tổ Sư Ấn Quang dặn dò việc kiêng kỵ chấp trước vào điểm nóng đỉnh đầu:
"d) Lúc mạng chung (sau khi tắt thở)."
"Không được khóc lóc, di động thân xác, thay áo quần. Đừng nên cố chấp theo cách nói phải nóng ở đỉnh đầu (không cần phải sờ mó). Sau tám tiếng đồng hồ nếu các khớp xương bị cứng, chỉ cần lấy khăn nhúng nước nóng đắp sửa."
Đồng thời, trong tác phẩm Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm (trang 27 – 28), quy lệ thăm thân sau 8 đến 12 giờ xác định rõ trạng thái hoàn mãn của một ca hộ niệm:
"1- MỤC ĐÍCH: ⁕ Thăm Thân, Kiểm Thoại Tướng là một mục rất cần thiết trong Pháp Hộ Niệm với những mục đích: ⁕ Xác định thần thức của người ra đi thực sự đã thoát ra khỏi thân xác chưa? Tắt hơi rồi không phải là hết, nhiều người vụng tu, nghiệp nặng thần thức của họ bị kẹt trong thân xác rất lâu. Nếu không kiểm rõ vấn đề này, vội vã gởi xác cho nhà quàn xử lý có thể tạo ra một thảm họa vô cùng bi thảm cho người chết. ⁕ Xác định người được hộ niệm còn vướng nạn không? Thân cứng, tướng xấu… là còn vướng nạn. Thăm thân có thể xác định được vấn đề này. Trong thời gian còn đang hộ niệm, người hộ niệm vẫn còn cơ hội khai thị để kịp thời hóa giải cho họ. Hầu hết người phàm phu nghiệp nặng, ách nạn rất nhiều, nhờ phương pháp này mà hóa giải rất nhiều trường hợp vướng nạn."
Quy lệ thăm thân tuần tự chỉ rõ:
"2- QUY LỆ THĂM THÂN: ⁕ Chỉ được thăm sau 8 giờ. Để đến sau 12 giờ thì an toàn hơn. ⁕ Trước khi thăm cần phải khai thị, báo cáo cho hương linh biết."
"⁕ Một người đại diện thăm, tất cả mọi người đồng niệm Phật."
"⁕ Thăm nhẹ nhàng, từ dưới lòng bàn chân thăm lên đỉnh đầu. Nếu toàn thân đã lạnh, mềm mại tươi nhuận thì rất tốt, có thể coi như cuộc hộ niệm đã hoàn mãn."
"⁕ Nếu phát hiện thân còn ấm nhiều chỗ xin phải ngừng ngay, chưa thể lo hậu sự, không được giao cho nhà quàn. Phải tiếp tục hộ niệm, khai thị, hóa giải. ⁕ Thân còn cứng là bị trở ngại, nên tiếp tục hộ niệm. Ban Hộ Niệm cần tìm hiểu thêm những vướng chấp khác của người bệnh để khai thị thẳng vào đó hầu hóa giải ách nạn."
"3- CHÚ Ý TRÁNH SƠ SUẤT: ⁕ Một hoặc hai người đại diện thăm là đủ. Nhiều người cùng thăm thử không được tốt, mong đại chúng chớ nên hiếu kỳ. ⁕ Mềm mại tươi hồng là thoại tướng tự nhiên, chứ không phải xoa bóp cho mềm mà cho là tướng lành được. ⁕ Khi phát hiện có tướng lành, xin đại chúng chớ quá phấn khởi mà lay động xác thân quá nhiều. Đây là điều bất kính, không tốt."
"Hộ Niệm Vấn Đáp 02: Những sơ xuất thông thường khi Hộ Niệm"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 22: Hỏi về xuất xứ kinh điển của các điểm nóng sau khi lâm chung và giá trị của việc kiểm tra nhục thân"
"Thăm Thân – Kiểm Thoại Tướng (Mục Đích, Quy Lệ & Điều Tránh Sơ Suất)"
"Tọa Đàm 034: Khảo Sát Đáp Án 15(c) [Đúng], Câu 15(d) [Đúng], Điểm Ấm Đỉnh Đầu, Quy Tắc Thăm Thân & Thấy Phật Hiện Thân Tiếp Dẫn"
"Câu 4 (Trang 131 – 134)"
"Câu 15 (Trang 18)"
"Phần Phụ Lục Cần Thiết: Những Khai Thị Quan Trọng Liên Quan Đến Sự Hộ Niệm"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →