Về vấn đề kiểm tra hơi ấm trên thân thể sau 8 đến 12 giờ hộ niệm để nhận định cảnh giới tái sanh, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã phân giải vô cùng tường tận qua các bộ kinh sách chánh văn (Khuyên Người Niệm Phật Tập 1, Lá Thư 06, 21; Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm, tr. 27 – 28; Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký Quyển 2, Tọa Đàm 076; Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký Quyển 3, Tọa Đàm 119).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Để giúp người hộ niệm và thân quyến nhận biết cụ thể thần thức của người mất xuất ly đi về cảnh giới nào qua các điểm nóng trên thân thể, trong Khuyên Người Niệm Phật (Tập 1) (Lá Thư 06, trang 47), Thầy chia sẻ bài kệ cổ bốn câu và giải thích tường tận ý nghĩa từng vị trí:
"Sẵn dịp con cũng xin mách một điều, là muốn biết cụ thể, người chết thần thức của họ đi về đâu, cha má có thể thử nghiệm liền, coi trong bà con, làng xóm mình có được phước báu hay không, họ chết đi đâu, bằng cách nhớ câu thơ này:"
"Đảnh Thánh, Nhãn sanh Thiên. Tâm Nhơn, Phúc Ngã Quỷ. Bàng sanh Túc hạ hành. Địa ngục Cước để xuất."
"Nóng tại đỉnh đầu là vãng sanh về cõi Phật Thánh: tuyệt vời, viên mãn Phật đạo; nóng chỗ con mắt thì sanh về cõi Trời: tốt; nóng tại ngực thì sanh làm người: tạm được; nóng tại bụng thì thành Ngạ quỷ: quá xấu; nóng tại đầu gối thành Súc vật: xấu; nóng tại bàn chân xuống Địa ngục: xấu tàn tệ."
Làm rõ nguyên lý thần thức xuất ly khỏi nhục thân và tầm quan trọng của điểm nóng sau cùng sau nhiều giờ tắt thở, tại Khuyên Người Niệm Phật (Tập 1) (Lá Thư 21, trang 173), Thầy giảng giải dấu hiệu then chốt để xác định vãng sanh Tây Phương Cực Lạc:
"Thần thức rời khỏi nhục thân từ chân đi lên, điểm cuối cùng là đỉnh đầu, tắt thở ba bốn giờ mà đỉnh đầu vẫn còn nóng. Đây là dấu hiệu then chốt xác định sự vãng sanh. Trước đây con có phân tích chuyện này rồi chắc cha má còn nhớ. Chính điểm nóng sau mấy tiếng đồng hồ trên thân thể là vị trí thần thức xuất ly sau cùng. Ông bác nóng tại đảnh đầu đây là điều rất tốt, cho phép ta tin tưởng sự vãng sanh. Xin chân thành chúc mừng cho Ngài. Xin nhắc lại bài thiệu để dễ nhớ."
"Đảnh Thánh, Nhãn sanh Thiên. Tâm Nhơn, Phúc ngạ quỷ. Bàng sanh Túc hạ hành. Địa ngục, Cước để xuất."
"(Nghĩa là nóng tại đảnh đầu sanh về cảnh giới Thánh, tại mắt về trời, tại ngực trở lại người, tại bụng làm ngạ quỷ, từ đầu gối xuống làm súc sanh, tại bàn chân bị đọa địa ngục). Cảnh Thánh là những cảnh Phật, Bồ Tát, Thanh Văn, Duyên Giác, ở ngoài tam giới. Ở đây Bác đã có niệm Phật, có nguyện vãng sanh Tịnh Độ và cho con cháu niệm Phật hộ niệm, như vậy bác được siêu sanh thẳng về Tây Phương Cực Lạc. Đây là một thiện căn, phúc báu, nhân duyên lớn vô cùng vô tận! Có người tu hành nhiều đời nhiều kiếp chưa chắc đã sánh bằng! Quá may mắn! Nhiều thiện căn! Đại phúc đức! Đại thiện duyên!"
Về thời gian tối thiểu trước khi chạm vào thân xác người mất để kiểm tra hơi ấm, trong Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 2) (Tọa Đàm 076, trang 276), Thầy nhấn mạnh lời chỉ dạy của chư Tổ và giải tỏa sự hiểu lầm cấm thăm thân:
"Chư Tổ dạy, không được đụng chạm vào thân xác quá sớm, ít ra cũng phải chờ sau 8 giờ mới thăm được, vì trong khoảng thời gian này thần thức có thể chưa ra khỏi thân xác, nếu đụng chạm vào gây trở ngại cho họ. Nên để sau 12 tiếng đồng hồ thăm thân mới được an toàn hơn. Có người lại hiểu lầm, bảo rằng các Ngài cấm việc thăm thân. Có nhiều người ra đi bị chướng nạn, thần thức còn vướng trong thân một thời gian rất lâu dài, nếu không thăm thân làm sao phát hiện ra chướng ngại này. Nếu sơ ý đem liệm xác, nhập quan một người chưa thực sự chết, thì tội nghiệp này lớn đến cỡ nào đây?!"
"Người biết hộ niệm thì biết cách khai thị, hóa giải chướng nạn, biết cách thăm thân đúng pháp, cẩn trọng để phát hiện chướng nạn của người ra đi hầu kịp thời hóa giải và bảo đảm rằng người đó thật sự được an toàn để lo việc hậu sự."
Để việc thăm thân đạt được kết quả chuẩn xác và không gây phương hại đến hương linh, trong tác phẩm Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm (trang 27 – 28), Thầy nêu rõ mục đích tối cần thiết của việc thăm thân và kiểm tra thoại tướng:
"Xác định thần thức của người ra đi thực sự đã thoát ra khỏi thân xác chưa? Tắt hơi rồi không phải là hết, nhiều người vụng tu, nghiệp nặng thần thức của họ bị kẹt trong thân xác rất lâu. Nếu không kiểm rõ vấn đề này, vội vã gởi xác cho nhà quàn xử lý có thể tạo ra một thảm họa vô cùng bi thảm cho người chết."
"Xác định người được hộ niệm còn vướng nạn không? Thân cứng, tướng xấu… là còn vướng nạn. Thăm thân có thể xác định được vấn đề này. Trong thời gian còn đang hộ niệm, người hộ niệm vẫn còn cơ hội khai thị để kịp thời hóa giải cho họ. Hầu hết người phàm phu nghiệp nặng, ách nạn rất nhiều, nhờ phương pháp này mà hóa giải rất nhiều trường hợp vướng nạn."
Đồng thời, Thầy quy định chi tiết quy lệ thăm thân nhẹ nhàng từ dưới lòng bàn chân lên đỉnh đầu cùng các điều cấm kỵ cần tránh phạm sơ suất:
"Chỉ được thăm sau 8 giờ. Để đến sau 12 giờ thì an toàn hơn."
"Một người đại diện thăm, tất cả mọi người đồng niệm Phật."
"Thăm nhẹ nhàng, từ dưới lòng bàn chân thăm lên đỉnh đầu. Nếu toàn thân đã lạnh, mềm mại tươi nhuận thì rất tốt, có thể coi như cuộc hộ niệm đã hoàn mãn."
"Nếu phát hiện thân còn ấm nhiều chỗ xin phải ngừng ngay, chưa thể lo hậu sự, không được giao cho nhà quàn. Phải tiếp tục hộ niệm, khai thị, hóa giải."
"Thân còn cứng là bị trở ngại, nên tiếp tục hộ niệm. Ban Hộ Niệm cần tìm hiểu thêm những vướng chấp khác của người bệnh để khai thị thẳng vào đó hầu hóa giải ách nạn."
"Một hoặc hai người đại diện thăm là đủ. Nhiều người cùng thăm thử không được tốt, mong đại chúng chớ nên hiếu kỳ."
"Mềm mại tươi hồng là thoại tướng tự nhiên, chứ không phải xoa bóp cho mềm mà cho là tướng lành được."
"Khi phát hiện có tướng lành, xin đại chúng chớ quá phấn khởi mà lay động xác thân quá nhiều. Đây là điều bất kính, không tốt."
Bên cạnh việc kiểm tra hơi ấm tại các vị trí thoát nhiệt, người hộ niệm cần phối hợp quan sát thân tướng mềm mại tươi nhuận. Trong Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 3) (Tọa Đàm 119, trang 101 – 102), Thầy khẳng định đây là sự ấn chứng chắc chắn cho việc thoát khỏi ba đường ác:
"Người đã xả bỏ báo thân lưu lại thân tướng an lành, mềm mại, tươi hồng, thì ít ra họ cũng chắc chắn thoát khỏi ba đường ác đạo."
"Đúng không chư vị? – [✓ Đúng]. Đây là một sự ấn chứng khá vững vàng. Một người chết đi để lại thân tướng tốt đẹp mềm mại tươi hồng, thì ít ra ta cũng biết chắc rằng họ thoát được ba đường ác. Rõ ràng, đây là một cách ấn chứng. Cho nên, khi chư vị hộ niệm mà người bệnh ra đi để lại thoại tướng tốt đẹp, thân tướng mềm thì mình có sự vui mừng đầu tiên rồi, vì ít ra người đó cũng vượt thoát tam ác đạo. Lấy sự thành tựu gần gũi này làm căn bản, thì biết được rằng những người đã chết trước nay hầu hết đã chịu cảnh đau buồn lắm đấy!... Vì sao vậy? Vì hầu như tất cả những người chết đi đều lưu lại thân tướng cứng đơ… Đây là tướng không tốt, một sự báo hiệu cụ thể đời kiếp tương lai bị nạn."
Phá tan sự hiểu lầm cho rằng sắc tướng vật chất không liên quan gì đến tâm linh, Thầy phân tích sâu sắc nguyên lý cốt lõi của nhà Phật:
"Quyết định như vậy có đúng không chư vị? – [✗ Sai]. Nhiều người nói rằng, điều quan trọng là cái tâm của người đó chứ không phải là thân xác. Khi mãn báo thân, sự cứu độ chính là cứu cái tâm, chứ đâu phải cứu cái xác thịt. Vậy thì cái xác thịt cứng hay mềm kệ nó chứ, đâu có gì quan hệ? Đây là một sự lý luận sai lầm!... Người thế gian mà còn nói được câu: “Tướng tùy tâm sanh, tướng tùy tâm diệt”, vậy mà người tu hành sao lại có thể nói rằng, cái thân tướng không liên quan gì đến cái tâm?"
"Tướng là nói về sắc tướng, thân xác. Thân xác này tùy theo trạng thái của tâm thức mà hiện ra sắc tướng tốt hay xấu. Một người lúc ra đi mà tâm trạng bàng hoàng, sợ sệt, bị khủng bố, bị hãi kinh… thì sắc tướng hiện ra sẽ hãi hùng, kinh sợ, khổ đau… Đây thuộc về tướng xấu, là sự báo hiệu bị đại nạn, không ai dám bảo đảm rằng họ vượt thoát được tam đồ ác đạo. Những người chết đi mà có hiện tượng sinh lại làm người, sinh lên cảnh trời, thì dù sao đi nữa thân tướng của họ trông vào cũng thấy được nét hiền hòa tươi đẹp đôi phần. Nếu được vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, thì xác thân nằm đó trở thành nhục thân của một vị Bồ Tát rồi, họ ra đi trong sự gia hộ của chư Phật, được chư Bồ Tát gia trì chiếu cố, được chư Thiện Thần Hộ Pháp bảo vệ an toàn, tâm hồn họ được sự an tịnh mà hiển hiện ra tướng lành bất khả tư nghì vậy."
"06 - Lời khuyên song thân"
"21 - Lời khuyên song thân"
"Tọa Đàm 076: Treo Tấm Hình Phật A Di Đà Cho Người Bệnh Thấy Rõ & Những Điều Cần Làm (Câu 34n, 34o, 34p, 34q, 34r)"
"Thăm Thân – Kiểm Thoại Tướng (Mục Đích, Quy Lệ & Điều Tránh Sơ Suất)"
"Tọa đàm 119: Khảo sát Chánh Kiến – Sự Thành Tựu Của Việc Tu Hành Được Chứng Minh Như Thế Nào? (Vấn đề 19, Mệnh đề a – c)"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →