Về vấn đề dùng thuốc morphine hay thuốc giảm đau khi người bệnh ung thư quá đau đớn, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã phân giải tường tận qua các bộ sách chánh văn (Giảng Ký Quyển 1, Tọa đàm 11, 18; Giảng Ký Quyển 2, Tọa đàm 55; Giảng Ký Quyển 4, Tọa đàm 191; Sách Trắc Nghiệm, Câu 4, 16, 25; Sách Vấn Đáp, tr. 185; Hành Trang Căn Bản, tr. 8).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Khi chứng kiến người thân đau đớn dữ dội trong giờ phút lâm chung, người đời thường nghĩ rằng tiêm thuốc morphine cho người bệnh nằm im ra đi là được nhẹ nhàng. Tại Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 1) (Tọa Đàm 011, trang 103 – 104), Thầy đã chỉ rõ hiểm họa khôn lường đối với thần thức khi lạm dụng chất thuốc này:
"“Lúc lâm chung bị nghiệp khổ bức bách!”. Hãy hỏi bác sĩ trong những bệnh viện thì biết rõ chuyện này. Trong bệnh viện thường xuyên thấy người bệnh bị nghiệp khổ bức bách. Khổ dữ lắm!... Đau dữ lắm!... Than thở không chịu được!... Thôi thì đành chích cho họ một mũi thuốc morphine cho im, chứ không còn biết làm gì hơn. Nhưng người biết đạo một chút mới thấy chất morphine này tối nguy hiểm, tối nguy hiểm!... Chích vào rồi thì tâm thần mê man luôn, thôi chịu thua, không cách nào có thể tự chủ được, đành phải theo oán thân trái chủ dẫn đi con đường đọa lạc."
Tiếp đó, trong Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 4) (Tọa Đàm 191, trang 235), Thầy phân tích sâu hơn về trạng thái "chết an lành giả tạo" và dẫn lời dạy của Hòa Thượng Tịnh Không về điều kiện tiên quyết để thành tựu vãng sanh:
"Chích thuốc morphine ở nước ngoài dễ lắm, có yêu cầu là được chích liền. Chích xong thì người bệnh nằm im lìm, có vẻ thoải mái lắm. Người đời thường tưởng vậy là được chết an lành. Có nhiều người cầu mong được chết an lành, điều này dễ lắm, không có gì khó khăn đâu. Trong bệnh viện có sẵn những mẫu giấy tờ, người bệnh chỉ cần ký vào yêu cầu dùng chất morphine để tránh bị đau đớn là xong. Khi được chích morphine vào thì người bệnh liền bị mê man bất tỉnh không còn biết gì nữa cả, nghĩa là không còn có cảm giác gì đau đớn, gọi là được chết an lành. Người nào muốn vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, mà bị rơi vào tình trạng mê man bất tỉnh này, thì vô phương thành tựu, dẫu có được hộ niệm thì cũng chỉ là chuyện hình thức mà thôi."
"Hòa Thượng Tịnh Không dạy, người muốn được vãng sanh thì phải hội đủ 3 điều kiện: - Đầu tiên là tỉnh táo, không được mê man bất tỉnh. Mê man bất tỉnh thì mất điều đầu tiên. Bị mất điều kiện đầu tiên thì khỏi cần nói đến những điều khác làm chi."
Để tránh việc hiểu lầm dẫn đến cấm đoán cực đoan hoặc buông xuôi tiêm thuốc quá liều, tại sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm) (Chương 4, Câu 16, trang 83), dưới câu hỏi tổng "Trong thời gian hộ niệm, những điều cấm kỵ mà gia đình cần chú ý:", Thầy đã phân định rõ:
"g) Tuyệt đối không cho chích chất morphine giảm đau. [✗ Sai]"
"h) Giảm thiểu dùng chất morphine để tránh người bệnh bị hôn mê không niệm Phật được mà mất vãng sanh. [✓ Đúng]"
"i) Tuyệt đối không cho người bệnh uống thuốc khi bắt đầu hộ niệm. [✗ Sai]"
Đối với trường hợp người bệnh phải nằm lại bệnh viện, tại Chương 4, Câu 25 (trang 90 – 91) của sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm), dưới câu hỏi tổng "Nếu trường hợp không thể xuất viện được, gia đình cần nhớ:", Thầy hướng dẫn cụ thể cách làm việc với bác sĩ:
"b) Cần nhắc nhở bác sĩ chích morphine giúp người bệnh thoải mái niệm Phật. [✗ Sai]"
"c) Liên hệ với bác sĩ xin giảm thiểu lượng morphine hoặc có thể dùng liều ít nhất vừa đủ giảm đau vừa để người bệnh luôn được tỉnh táo niệm Phật. [✓ Đúng]"
Cũng tại sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm) (Chương 9, Câu 4, trang 178 – 179), dưới câu hỏi tổng "Về vấn đề chăm sóc người bệnh, gia đình cần chú ý:", Thầy khẳng định thêm sự uyển chuyển khi chăm sóc người bệnh:
"c) Dùng thuốc trị bệnh giúp bệnh khổ bớt hành hạ, tinh thần thoải mái hơn để niệm Phật tốt, không ảnh hưởng đến pháp Hộ Niệm. [✓ Đúng]"
"i) Dùng chất Morphine để giảm đau sẽ làm người bệnh mê man bất tỉnh. Đây là trạng thái rất nguy hiểm khó tránh khỏi ách nạn. Cần phải giảm thiểu chất morphine. [✓ Đúng]"
"j) Trường hợp người bệnh bị đau đớn quá mức cũng khó niệm Phật được, có thể dùng một liều morphine nhỏ cần thiết vừa đủ giảm bớt cơn đau vừa giữ cho người bệnh luôn luôn tỉnh táo thì mới hộ niệm được. [✓ Đúng]"
Giải thích rõ lý do không được áp đặt quy định cấm uống thuốc một cách máy móc, trong Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 2) (Tọa Đàm 055, trang 71 – 72), Thầy căn dặn người hộ niệm và gia đình phải biết tùy thuận theo khả năng chịu đựng của người bệnh mà bảo vệ sự tỉnh táo:
"Nói chung, dùng thuốc để trợ lực cho thoải mái hơn không phải là điều cấm kỵ. Tuy nhiên, phải cẩn thận giảm thiểu dùng chất morphine, vì chất morphine có thể cắt giảm cơn đau nhanh chóng, nhưng dùng nhiều sẽ làm người bệnh bị mê man bất tỉnh, một trạng thái rất nguy hiểm, vừa mất phần vãng sanh vừa khó thoát khỏi cảnh đọa lạc. Hộ niệm rất cần người bệnh tỉnh táo, có tỉnh táo mới có thể niệm Phật vãng sanh. Điều này rất quan trọng, cần phải bảo vệ, không thể sơ ý vấn đề này. Vì thế, tất cả các loại thuốc gây mê man bất tỉnh cần phải chú ý giảm thiểu. Nếu người bệnh đau đớn quá không chịu đựng nổi, thì có thể dùng một phân lượng nhỏ nhất cho phép, vừa giảm bớt cơn đau, vừa còn tỉnh táo để niệm Phật là điều tốt. Người phàm phu nên áp dụng qui tắc này."
Đồng thời, tại Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 4) (Tọa Đàm 191, trang 236), Thầy hướng dẫn thêm việc ưu tiên chọn các loại thuốc giảm đau không gây mê man kết hợp sự động viên tinh thần của gia đình và ban hộ niệm:
"Cho nên, giảm thiểu chất morphine để tránh tình trạng mê man bất tỉnh là vấn đề rất cần thiết. Xin chú ý là giảm thiểu, tức là chúng ta có thể hỏi đến ý kiến bác sĩ để tìm cách giảm đến mức tối thiểu hầu vừa giảm bớt đau đớn, vừa giúp người bệnh còn được tỉnh táo. Hiện giờ có những thuốc giảm đau nhưng không làm mê man bất tỉnh, nếu dùng được các chất này thì rất tốt cho người bệnh được thoải mái niệm Phật và rất tốt cho việc hộ niệm."
"Cũng có những người bệnh hạ quyết tâm hoàn toàn không dùng đến chất morphine. Đây là sự phát tâm riêng, thể hiện tâm lực mạnh mẽ, ý chí kiên cường, khả năng chịu đựng tốt, có thể chấp nhận được. Nhiều người đã quyết tâm niệm Phật cầu vãng sanh, được Phật lực gia trì, họ vượt qua mọi cơn đau đớn, an nhiên vãng sanh. Nhưng cũng có nhiều người không chịu nổi các cơn đau đớn, thì chúng ta nên uyển chuyển, có thể dùng một liều lượng nhỏ chất morphine để dịu bớt cơn đau, bên cạnh ban hộ niệm và gia đình luôn động viên tâm lực người bệnh mạnh mẽ lên. Lòng chí thành chí kính niệm Phật dễ được hưởng sự gia trì bất khả tư nghì của chư Phật chư Bồ Tát vậy."
Thực tế hộ niệm cho thấy khi người bệnh phát khởi tín tâm và nguyện lực dũng mãnh, hoặc khi được giảm tối đa thuốc morphine để định tâm niệm Phật, oai lực gia trì của Phật sẽ giúp xoa dịu cơn đau một cách nhiệm mầu. Tại Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 1) (Tọa Đàm 018, trang 168 – 169), Thầy kể lại tấm gương của cụ bà Du Tú Ky ở Sydney (Úc Châu):
"Vào năm 2002, ở thành phố Sydney Úc Châu, có bà Du Tú Ky bị bệnh ung thư, bà muốn nằm tại nhà điều trị, bác sĩ cho thuốc về uống, họ còn lo sợ gia đình sơ ý quên liều lượng, nên lúc đầu hàng ngày y tá phải tới tận nhà cầm ly nước cho bà uống thuốc. Nhưng bà hứa sẽ uống thuốc đầy đủ nên về sau y tá không cần tới nữa. Nhưng sau đó bà không uống thuốc nữa, bà quyết lòng niệm Phật cầu vãng sanh. Tất cả thuốc bà để vào một cái rổ mây và dặn con cái khi bà vãng sanh rồi, hãy trả lại cho bác sĩ..."
"Đó là những người có chí khí kiên cường. Bà ấy bị bệnh ung thư mà khi ra đi không có một dấu hiệu nào đau đớn, không có một mũi thuốc morphine nào chích cho bà. Chư vị thấy cái tâm lực của bà Cụ mạnh không? Hẳn nhiên đây là trường hợp đặc biệt cá nhân, chứ không ai bắt chư vị phải bỏ thuốc thang. Nhưng tâm lực thì mình phải tập cho mạnh lên, đừng nên sợ chết, đừng quá âu lo về bệnh hoạn. Tâm lực có mạnh mẽ thì mới chịu đựng được sự khảo nghiệm của bệnh khổ."
Một minh chứng sống động khác về việc giảm tối đa thuốc morphine để người bệnh hồi tỉnh và tự nhiên hết đau nhức khi niệm Phật là câu chuyện của cụ Lưu Lầu ở Canada, được Thầy ghi lại trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp (Phần 2: Niệm Phật Vấn Đáp, trang 185):
"Cụ Lưu Lầu ở Canada vừa mới Vãng Sanh ngày 15/10/2008 là một ví dụ cụ thể. Ngày 11/9/2008, khi còn nằm trong bệnh viện, bác sĩ báo cho gia đình biết là Cụ sắp chết. Cụ bị đau đớn dữ dội. Hễ hết than đau thì liền mê man bất tỉnh (vì tác dụng của thuốc morphine). Nhưng khi xuất viện đem về nhà để Hộ Niệm, chúng tôi yêu cầu giảm tối đa thuốc morphine, thì ngay đêm đầu tiên Niệm Phật, cụ đã tỉnh lại liền. Sau khi bị ói ra một chút, cụ ăn liền hai tô cháo và không cảm thấy đau đớn nhiều nữa. Sau đó, Cụ tiếp tục tỉnh táo để Niệm Phật, vui vẻ nói chuyện, dặn dò con cháu Niệm Phật, dạy người nhà làm thiện, làm lành, v.v..."
Để bảo vệ chánh niệm lúc lâm chung và giúp con cháu không vì thương xót theo tình cảm thế gian mà xin bác sĩ tiêm thuốc gây mê man, tại Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm (10 Bảng Hộ Niệm Chú Ý, trang 8) và Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 4) (Tọa Đàm 191, trang 235), Thầy tha thiết nhắc nhở mỗi người con Phật hãy chuẩn bị trước lời dặn dò rõ ràng trong tờ di chúc:
"Dùng chất Morphine để giảm đau sẽ làm người bệnh mê man bất tỉnh. Đây là trạng thái rất nguy hiểm khó tránh khỏi ách nạn trong tương lai. Cần phải giảm thiểu chất Morphine. Có thể dùng một liều cần thiết vừa đủ giảm bớt cơn đau là được, hầu giữ cho người bệnh luôn luôn tỉnh táo niệm Phật."
"- Con ơi!... Một đời mẹ tu hành, mẹ muốn được tỉnh táo ra đi. Nếu thấy Cha/Mẹ bị bệnh nặng không còn cứu chữa được nữa, các con phải đem Cha/Mẹ về nhà để lo hộ niệm. Đừng để Cha/Mẹ phải chết trong bệnh viện. Đừng thấy Cha/Mẹ đau đớn một chút liền xin bác sĩ chích thuốc morphine giảm đau nhé. Chất thuốc này sẽ làm Cha/Mẹ bị mê man bất tỉnh mà ra đi. Ra đi trong mê man bất tỉnh thì chắc chắn Cha/Mẹ bị đọa lạc. Tội nghiệp cho Cha/Mẹ lắm."
"Tọa Đàm 011: Phá Trừ Lầm Lẫn Cầu Chết Sớm, Hiểm Họa Morphine & Định Nghĩa Chánh Niệm"
"Tọa Đàm 191: Di Chúc Hộ Niệm – Phân Chia Tài Sản, Giảm Chế Morphine & Tránh Buồn Khóc (Câu 8g – 8j)"
"Câu 16 (Trang 82 – 84)"
"Câu 25 (Trang 90 – 91)"
"Câu 4 (Trang 177 – 179)"
"Tọa Đàm 055: Người Hộ Niệm Có Thể Giúp Người Bệnh Những Gì? (Tiếp Theo Câu 25f, 25g, 25h)"
"Tọa Đàm 191: Di Chúc Hộ Niệm – Phân Chia Tài Sản, Giảm Chế Morphine & Tránh Buồn Khóc (Câu 8g – 8j)"
"Tọa Đàm 018: Hộ Niệm Không Phải Cầu Chết Sớm, Hạnh Tự Tại Bệnh Khổ & Chớ Bám Víu Lúc Lâm Chung"
"Sự Cảm Ứng có thực hay không?"
"10 Bảng Hộ Niệm Chú Ý Của Lão Cư Sĩ Diệu Âm"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →