Về vấn đề người bệnh bị điếc, mù hoặc câm cảm nhận câu Phật hiệu và phương pháp hộ niệm giúp họ định tâm vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã phân giải vô cùng tường tận qua các bộ chánh văn (Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp: Hộ Niệm Vấn Đáp 03, Hộ Niệm Vấn Đáp 13, Niệm Phật Vấn Đáp 03; Khuyên Người Niệm Phật Tập 2: Thư 26; Khuyên Người Niệm Phật Tập 3: Thư 58; Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm: Chương 9 Câu 8).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, phần Hộ Niệm Vấn Đáp 03 (trang 10), khi được hỏi về cơ hội vãng sanh của người khiếm khuyết ngũ căn như mắt mờ, câm hoặc điếc, Thầy chỉ rõ những chướng ngại thực tế:
"Người nào cũng có khả năng Vãng Sanh, nhưng khó hay dễ thì chắc chắn phải có. Người ngũ căn khiếm khuyết thật sự phải khó khăn hơn người bình thường. Trong kinh Duy Ma Cật có nói đến chuyện này. Ví dụ, người câm điếc làm sao họ nghe lời khai thị, khi gặp trở ngại mình khuyên họ buông xả làm sao họ biết để buông xả, khi mình niệm Phật làm sao họ nghe theo để niệm Phật được, khi oan gia trái chủ tấn công làm sao họ báo cho mình biết sự cố bất tường đó, v.v...."
"Trong kinh Phật có kể ra những trường hợp không được Vãng Sanh như:"
Nói chung, lâm vào những trường hợp này không dễ gì được Vãng Sanh. Nhất là những người tự tu các pháp tự lực. Thành ra, những người khuyết tật, câm điếc khó Vãng Sanh hơn người bình thường. Người tự tu, phá không nổi nghiệp chướng, lại không hiểu biết sự Hộ Niệm, cũng khó được phước phần Vãng Sanh."
Tiếp đó, trong Khuyên Người Niệm Phật (Tập 2), Lá Thư Số 26 (trang 17), Thầy giải thích rõ hơn về hoàn cảnh bất ngờ và sự định tâm khi đối diện nghịch cảnh:
"Điều kiện để được vãng sanh Tây Phương Cực Lạc là Tín Hạnh Nguyện, nghĩa là tin tưởng pháp môn, phải niệm Phật, phải phát nguyện vãng sanh. Lúc lâm chung phải còn giữ nguyên ý nguyện đó và phải niệm Phật mới được vãng sanh. Những người bị chết bất ngờ vì tai nạn, nạn lửa, nạn nước, nạn gió, bị cọp chụp, bị té cây chết v.v… thì không thể nào niệm Phật được, hơn nữa lúc tắt thở tâm hồn hoảng hốt, sợ hãi, kinh hoàng, bất định… cho nên khó có thể được vãng sanh, chỉ trừ trường hợp, nếu ngay lúc đó, họ định tâm được mà niệm Phật thì may ra. Nhưng rất là khó!"
"Có một điều nên nhớ rằng, người thành tâm niệm Phật thì không bao giờ bị lâm vào các nạn trên. Người nhất tâm niệm Phật A Di Đà, một lòng tin Phật cầu về Tây Phương thì luôn luôn có 25 vị hộ pháp Bồ Tát ngày đêm bảo vệ cho họ, không bao giờ các vị đó sơ suất để hành giả bị nạn đâu. Theo lời giảng của chư Tổ Sư thì nếu các vị hộ pháp để người niệm Phật bị tai nạn thì các vị đó bị mất chức sao? Không có chuyện đó đâu! Hơn nữa người niệm Phật được chư Phật mười phương hộ niệm gia trì cho nên không sợ lạc đường. Tội nghiệp cho những người bị câm, điếc, điên, khờ... họ không được phần! Người niệm Phật chỉ để cầu tài, cầu danh, cầu lợi khó tránh khỏi bị lạc vào ma đạo. Trẻ em nhỏ xíu cũng không ngoại lệ được, vì đời này thì nó mới sinh, nhưng những đời trước đâu phải là con nít! Cũng nên nhớ không được vãng sanh không có nghĩa là bị đọa địa ngục."
Đồng thời, Thầy chỉ dạy cội nguồn của sự niệm Phật là thâu nhiếp sáu căn, đặt trọn tâm ý vào câu Phật hiệu:
"Niệm Phật không giới hạn bao nhiêu câu, càng nhiều càng tốt. Đại Thế Chí Bồ tát (vị đứng bên Phải Phật A Di Đà) nói “Đô nhiếp lục căn, Tịnh Niệm tương kế... Bất giả phương tiện tự đắc tâm khai”, nghĩa là thâu nhiếp sáu căn, thanh tịnh niệm Phật liên tục... Không cần nhờ đến phương tiện gì khác, tâm tự khai mở. Lục căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý đều buông xả, đừng để ý tới. Tịnh niệm là dùng tâm thanh tịnh niệm Phật, không màng danh lợi, thị phi, giàu nghèo, sự nghiệp… gì cả, thì tự nhiên được tâm khai, nghĩa là đắc đạo, thành Phật, hoặc vãng sanh về với Phật."
"Niệm Phật càng nhiều càng tốt, nhưng quan trọng là phải niệm cho sâu, thành tâm, chí thiết. Nếu niệm nhiều mà tâm loạn xạ, thì cũng vô ích. Niệm Phật chính là tâm niệm chứ không phải miệng niệm. Niệm nhiều tức là niệm liên tục, không chừa kẽ hở nào để cho các thứ tạp niệm khác khỏi xen vào. Tạp niệm là vừa niệm Phật vừa chơi bùa, vừa tin đồng bóng, coi bói, vừa cầu xin quỷ thần… Trong lúc niệm Phật mà nhớ tới tiền bạc, ơn nghĩa, nợ nần, ganh ghét… để mấy thứ đó xen vào cắt ngang mình, gọi là tạp niệm."
"Khi niệm quen rồi thì tự nhiên niệm nhanh. Niệm Phật có thể niệm thành tiếng, có thể niệm thầm (niệm trong tâm) đều được. Khi tâm mình bị loạn, bị làm ồn, nghĩ ngợi lăng xăng… thì niệm lớn tiếng để nhờ cái âm thanh Phật hiệu lôi mình lại. Niệm Phật rất cần niệm RÕ RÀNG TỪNG TIẾNG, KHÔNG ĐƯỢC NIỆM KÉO NHỪA NHỰA. Tốt nhứt là khi niệm Phật tai mình lắng nghe tiếng mình niệm. Tất cả tâm ý dồn vào lời niệm thì tâm tự nhiên thanh tịnh, phá được tạp niệm. Khi tâm đã trở về yên tịnh rồi thì niệm thầm trong tâm rất tốt. Niệm lớn để phá tạp niệm thì niệm thầm dễ thâm nhập sâu vào tâm."
Đối với người già yếu bị khiếm khuyết các căn, trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Hộ Niệm Vấn Đáp 03 (trang 10), Thầy hướng dẫn các phương tiện tháo gỡ chướng ngại:
"Có những trường hợp có thể giải quyết được, như người già, lớn tuổi, tai bị lỉnh lãng, điếc thì nên mua dụng cụ trợ thính, máy nghe, đặt vào lỗ tai thì có thể nghe được. Người già mắt bị mờ, nhưng nhờ lúc còn sáng có tu hành, từng nhìn thấy được hình Phật, khi sắp lâm chung còn nhớ được hình Phật để quán tưởng tới v.v... Khi tắt hơi xong, thần thức chuyển qua thân trung ấm, có thể thấy được, nghe được. Nhưng trước đó thiếu huân tu, thiếu sự hướng dẫn về Tín, Nguyện, Hạnh, thì sự chuyển tâm niệm Phật cũng là vấn đề khó khăn cho họ. Tập khí khác chi phối, nghiệp chướng hiện hành, oán thân dụ hoặc... thì sự thức tỉnh, hiểu đạo ngay trong giai đoạn này thật khá khó khăn! Nói như vậy nhưng chắc chắn vẫn có những trường hợp đặc biệt. Điều này ngoài dự liệu thông thường, khó quyết đoán được!"
Khi người bệnh già yếu nằm một chỗ không thể cất tiếng niệm, trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 2), Lá Thư Số 26 (trang 17), Thầy chỉ ra tinh thần tha thiết cầu giải thoát lúc cùng đường:
"Khi ở thời điểm bị dồn vào đường cùng, con người thường phát sinh những bản năng rất mạnh để tự cứu. Cái tự cứu này chính là sự giải thoát tâm linh. Chính vì thế mà tâm hồn của họ rất dễ tiếp thọ Phật pháp, rất dễ nhiếp tâm niệm Phật. Ngoại trừ những người tạo nghiệp chướng quá sâu nặng thì đành phải chịu thua, còn hầu hết nếu gia đình hiểu đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho họ niệm Phật, họ rất dễ được vãng sanh về với Phật. Trong lịch sử niệm Phật rất nhiều người được vãng sanh chỉ cần một vài ngày niệm Phật. Điều kiện của đức Phật A Di Đà đưa ra là làm sao trước phút lâm chung người đó thành tâm niệm được “A Di Đà Phật, A Di Đà Phật…” 10 câu thôi và chí thiết cầu sanh về Tây Phương Thế giới Cực lạc thì được Phật đến tiếp dẫn liền. Đây là sự thực, chắc chắn như vậy."
Đồng thời, Thầy nhắc nhở gia đình phương cách khuyên người bệnh nhép môi niệm theo tiếng niệm Phật để tránh rơi vào hôn mê:
"Muốn tránh tình trạng này cũng không khó, cứ một lòng niệm Phật thì được. Em thành tâm khuyên anh chị Hai, chị Chương, ngay sau khi đọc xong thư này hãy thay phiên nhau gần kề với bác, khuyên bác niệm Phật và mình tiếp sức niệm phụ. Bác niệm ra tiếng không được thì niệm thầm, khuyên bác cứ một lòng tưởng Phật A Di Đà, cầu Phật A Di Đà gia trì tiếp dẫn thì tự nhiên an lành vô sự. Điều quan trọng là nên cố gắng nhép môi nhẹ theo tiếng niệm để cho tỉnh, đừng nên nằm im lìm niệm thầm sẽ dễ bị buồn ngủ, dễ quên, thành ra hôn mê. Người hồi giờ ít niệm Phật, bây giờ bắt đầu niệm thường mắc cỡ, lười biếng, giãi đãi, khó niệm lắm. Người thân trong nhà luôn luôn nhắc nhở, khích tấn một thời gian mới được."
"Khuyên bác buông xả tất cả, một lòng cầu xin Phật A Di Đà đến tiếp dẫn. Lòng cầu nguyện khẩn thiết, vãng sanh sớm càng tốt chứ có sao đâu! Tất cả người nhà đều đồng một lòng cầu nguyện với bác. Khi bác đã chịu niệm Phật rồi thì sau đó dồn nhiều thời gian và lực lượng để hộ niệm. Nếu nhiều người cùng hộ niệm thì nên có cái khánh để giữ nhịp cho mọi người cùng niệm hòa với nhau, đừng nên niệm lộn xộn mà có thể gây rối tâm người bệnh. Ngày nào cũng thay phiên nhau hộ niệm. Em sẽ gởi về cho chị một máy niệm Phật. Có máy thì niệm theo máy rất tốt. Hàng ngày mở máy niệm Phật liên tục để bác nhép môi niệm theo, cố gắng thức để niệm Phật và nghĩ tới Phật. Khi muốn ngủ, phải niệm liên tục cho đến khi thiếp ngủ luôn. Khi thức giấc lúc nào niệm lúc đó. Đừng sợ mất ngủ mà hãy sợ ngủ nhiều bị mê. Nếu có ý chí vững như vậy, sẽ thấy khoẻ lại, tỉnh táo lại liền."
Nhiều người lầm tưởng khi người bệnh câm điếc tắt hơi thì không còn cảm nhận được gì, nhưng trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, phần Niệm Phật Vấn Đáp 03 (trang 167), Thầy khẳng định sự thật về tâm thức sau khi lìa bỏ xác thân:
"Nghĩa là, sau khi tắt thở rồi không phải là hết, mà người chết vẫn còn cảm giác. Không những thế, đôi khi họ còn nhạy cảm hơn nữa là khác. Thần thức họ vẫn còn thấy, nghe, hiểu tất cả những sinh hoạt chung quanh. Đây là sự thật."
Chính vì thần thức vẫn nghe và hiểu rõ ràng, trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 3), Lá Thư Số 58 (trang 129), Thầy căn dặn ban hộ niệm cần lập tức khai thị khi tiếp cận người bệnh vừa qua đời:
"Nếu chúng ta đến hộ niệm cho một người đã tắt hơi rồi, thì nên khai thị cho họ trước, vì lúc đó thần thức họ vẫn còn nghe thấy. Nên giới thiệu cho họ biết mình tới hộ niệm, khuyên họ hãy buông xả tất cả, đừng lưu luyến cái thân, đừng thương nhớ vợ chồng, con cháu, tài sản... mà niệm Phật theo người hộ niệm cầu vãng sanh. Nếu họ thức tỉnh, quyết lòng làm theo vẫn có thể được vãng sanh."
Nhằm giúp thần thức người bệnh không bị phân tâm, trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, phần Hộ Niệm Vấn Đáp 13 (trang 45), Thầy nhấn mạnh sự cần thiết của câu Phật hiệu bốn chữ ngắn gọn và lời khai thị kịp thời:
"Hãy niệm Phật cầu Phật quang chiếu xúc, cứu độ người Vãng Sanh. Câu Phật hiệu, ngắn gọn, rõ ràng giúp cho bệnh nhân còn sống hay thân trung ấm giựt mình tỉnh ngộ niệm theo. Lời Phật A Di Đà thề rằng, người nào khi xả bỏ báo thân, niệm danh hiệu Ngài cầu Vãng Sanh, dẫu cho 10 niệm mà không được sanh, thì Ngài không giữ ngôi Chánh Giác."
"Niệm sáu chữ "Nam mô A Di Đà Phật" mà Phật còn sợ dài, còn sợ cho người sắp chết khó niệm được, nên chư Phật, cũng như chư Tổ khuyên hãy niệm 4 chữ "A Di Đà Phật". Trong kinh Vô Lượng Thọ, Phật cũng dạy 4 chữ "A Di Đà Phật". Ngắn gọn để dễ Vãng Sanh hơn. Tại sao chúng sanh không chịu vâng lời Phật dạy!?..."
"Nên nhớ, trong lúc lâm chung rất cần sự khai thị hướng dẫn, cần ngắn gọn, rõ ràng, chủ đích là khuyên buông xả tất cả để niệm Phật cầu Phật phóng quang tiếp độ Vãng Sanh Cực Lạc. Đang vừa tắt hơi thì khai thị ngay để người đó kịp thời tỉnh ngộ mà niệm Phật. Trong khoảng một vài giờ đầu sau khi tắt hơi rất cần tiếp tục nhắc nhở, khai thị, hướng dẫn thần thức niệm Phật cầu Vãng Sanh. Cần nhắc thần thức đừng nên chạy theo những cảnh giới lạ, cứ một lòng niệm A Di Đà Phật, chờ A Di Đà Phật đến tiếp dẫn là được Vãng Sanh. A Di Đà Phật hóa hiện sẽ giống như ảnh tượng đang treo trước mặt bệnh nhân."
Đặc biệt, trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm), Chương 9: Những Điều Cần Chú Ý, Câu 8 (trang 184), Thầy nêu rõ câu hỏi trắc nghiệm cùng các định hướng căn bản khi khai thị: "Khai thị trong pháp hộ niệm cần chú ý:":
"c) Người phàm phu nghiệp nặng, tâm trí mê mờ, nên rất cần sự khai thị hướng dẫn, để hóa giải vướng mắc thì mới có thể vãng sanh. [✓ Đúng]"
"d) Nhắc nhở người bệnh buông xả vạn duyên, chán chê kiếp đời khổ não, quyết lòng niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ để một đời vãng sanh bất thối thành Phật. [✓ Đúng]"
"e) Khai thị là khích lệ tinh thần kiên dũng cầu giải thoát, nguyện cầu A Di Đà Phật tiếp độ. [✓ Đúng]"
"f) Khai thị là hóa giải những khó khăn, giúp người bệnh an tâm niệm Phật, không lo sợ, không khủng hoảng, không buông xuôi theo nghiệp khổ. [✓ Đúng]"
Bên cạnh đó, Thầy hướng dẫn việc thành tâm điều giải cùng sự đồng lòng của người thân để trợ duyên cho người bệnh:
"h) Người hộ niệm luôn luôn dùng lòng thành kính để điều giải oán thân trái chủ mới tốt. [✓ Đúng]"
"i) Khai thị còn chú ý hướng dẫn gia đình thực hiện nghiêm chỉnh quy luật Hộ Niệm, tích cực trợ duyên cho người thân được vãng sanh. [✓ Đúng]"
"k) Khai Thị cần dựa vào Tín Nguyện Hạnh, từ ngữ đơn giản, trực tiếp, rõ ràng, cụ thể, thích hợp với từng người bệnh. [✓ Đúng]"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 03: Cơ hội được Vãng Sanh"
"Niệm Phật Vấn Đáp 03: Gieo Duyên Qua Âu Châu"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 13: Hộ Niệm có cần tụng kinh, đọc chú?"
"Lá Thư Số 26: Cứu người như cứu lửa!"
"Lá Thư Số 58: Ban Hộ Niệm!"
"Câu 8 (Trang 183 – 184)"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →