Về vấn đề có nên đi xem bói chọn ngày giờ khâm liệm, chôn cất và cách xử lý ngày giờ hậu sự theo tinh thần Phật giáo, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã phân giải vô cùng tường tận qua các bộ chánh văn (Giảng Ký Quyển 4 Tọa Đàm 152, Giảng Ký Quyển 2 Tọa Đàm 070, Khuyên Người Niệm Phật Tập 4 Lá Thư 71, Sách Trắc Nghiệm Câu 21 & Câu 27, và Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 2), Tọa Đàm 070 (trang 218), Thầy giải thích rõ việc vội vã coi ngày giờ chôn cất, xây mộ theo phong thủy là tập tục thế gian hoàn toàn không phù hợp với giáo lý Phật đà:
"33(a): Sớm lo coi ngày giờ chôn cất, xây mộ hợp theo phong thủy, để người chết được hưởng nhiều phước lành."
""
"Đúng không chư vị? – [✗ Sai]. Thế gian thường coi phong thủy để xây mộ, coi ngày giờ chôn cất để cho người chết được hưởng an lạc. Không biết là an lạc gì đây? Thế gian có nhiều tập tục lạ lắm. Chúng ta là người học Phật, nên theo chánh pháp mà làm mới tốt. Có rất nhiều tập tục của thế gian không hợp với chánh pháp. Nhiều người học Phật nhưng không phân biệt được chánh tà, tưởng đây là pháp Phật. Nhiều người còn mạnh dạn đem những pháp của ngoại đạo ứng dụng trong Phật môn, làm cho đại chúng hoang mang không biết đâu để nương dựa. Đúng là trong thời mạt pháp chúng sanh chịu quá nhiều điều thiệt hại!"
Thầy vạch trần quan niệm cho rằng chết nhằm ngày giờ xấu sẽ về bắt con cháu trùng tang thực chất chỉ là huyễn thuyết do tâm lý sợ hãi sinh ra, hoàn toàn không có căn cứ trong kinh điển:
"Ví dụ, có nhiều người tự xưng là học Phật, nhưng lại ứng dụng một thuyết rất lạ lùng, bảo rằng một người chết nhằm vào những ngày giờ nào đó, thì vong hồn người chết sẽ về bắt những người trong gia đình chết theo, và thường nhất là bắt người con trưởng, cháu trưởng. Nếu con trưởng, cháu trưởng không còn sống thì bắt tới con thứ, cháu thứ chết. Rõ ràng thuyết này không có trong kinh Phật, vậy thì nó bắt nguồn từ đâu vậy? Dựa trên căn bản nào? Ấy thế mà làm nhiều người sợ hãi đến thất điên bát đảo! Vì quá sợ hãi mà nhiều người phải bán cả nhà cửa để cầu “Thầy” giải nạn!... Xin thưa với chư vị, nếu thực sự có định luật này, thì khắp cả quả địa cầu này ở đâu cũng phải có. Nhưng xin hỏi, tại sao bên Mỹ, bên Úc, bên Anh, v.v… không có, mà chỉ có tại Việt Nam? Ngay ở Việt Nam, tại sao chỉ ở làng đó mới có, còn các làng khác không có? Tại sao chỉ vùng này có, còn các vùng khác không hề xảy ra?"
"Phật dạy tất cả đều do tâm tạo."
Thầy phân tích nguồn gốc của nỗi sợ hãi chính là do tâm thần bất an, bị kẻ xấu lợi dụng để hù dọa lường gạt:
"Một người mà có tâm sợ chết, nếu số phần chưa chết thì cũng phải sống trong cảnh khủng bố, hãi kinh để chờ ngày chết! Người không sợ chết thì họ sống an vui cho đến mãn tuổi đời, 80-90 tuổi vẫn nở được nụ cười tươi vui, an tịnh. Người quá sợ chết thì tuổi đời mới 30 mà trông đã già quéo rồi, sống trong cảnh lo âu sợ sệt chờ đến ngày tử nạn!... Tại sao lại tự làm khổ mình dữ vậy chư vị? Người không sợ chết thì tinh thần vững vàng, có ma quỷ nào dám đến hù dọa họ. Người sợ chết thì tinh thần yếu đuối, đêm đêm nghe chuột chạy trên trần nhà mà cũng hoảng sợ muốn đứng tim! Biết anh là người yếu đuối, tôi chỉ cần hù dọa vài tiếng, thì nhất định ngày ngày đêm đêm anh phải sống trong phập phồng lo âu sợ sệt! Tinh thần anh xuống dốc kéo theo cơ thể suy tàn! Gây họa cho anh chính là lời hù dọa này, thì cứu được anh cũng chính là xóa tan trong lòng anh nỗi phập phồng lo sợ đó thôi chứ có gì đâu."
"Vấn đề tâm lý! Hoàn toàn chỉ là tâm lý mà nhiều người không chịu giác ngộ để bị lừa gạt, đành phải tiêu hao tài sản, rước lấy khổ não."
Thầy nhắc nhở người tu Phật phải thấu hiểu lý nhân quả, không thể đem vận mệnh gửi gắm vào việc bói toán hay phong thủy mồ mả:
"“Bói ra ma, quét nhà ra rác!...”. Người tinh thần không định thì thường biến chuyện không thành có, méo mó sự thực. Người sợ ma thường đi xem bói, thầy bói biết anh này sợ ma nên dựng chuyện ma lên. Sống trong thân xác con người mà tâm đắm chìm trong cảnh ma, thì tương lai làm sao tránh khỏi bị rơi vào cảnh giới ma mà chịu nạn? Tại sao không đoạn ly cảnh ma ra, đừng liên hệ với cảnh ma nữa, hãy thành tâm ngày ngày niệm Phật tu hành, cầu nguyện vãng sanh Tịnh Độ, để đi về cảnh Phật hưởng an vui cực lạc, vô tử vô sanh không hay hơn sao? Tất cả đều do tâm mình định đoạt cả."
"“Xây mộ hợp theo phong thủy để người chết hưởng nhiều phước lành”. Không tu hành chánh pháp thì làm sao có thể tránh khỏi bị đọa lạc trong tam ác đạo? Người tu hành chánh pháp đâu thể nào tin vào những thuyết thiếu căn bản, mà nhẹ nhàng gởi huệ mạng của mình vào một mô đất quạnh quẽ bên đường? Phước lành gì đây? Không chịu niệm Phật cầu giải thoát, sống mà cứ nhắm đến nấm mồ, thì dù có hay ho gì đi nữa cũng phải chui xuống nấm mồ chịu nạn! Rõ ràng người thế gian đã tự lập nên những học thuyết vô cùng lạ lùng, hầu hết đều có xu hướng mong cho linh hồn người chết mãi mãi lang thang trong cảnh ma quỷ để: Một là, về báo hại con cháu, bắt con cháu chết theo; Hai là, đừng đầu thai chuyển thế, đừng nghĩ đến chuyện siêu thoát, cứ lảng vảng bên khu vườn để tìm cách giúp cho con cháu phát tài phát lộc. Thật tội nghiệp thay!"
"Những đời vua chúa trước đây đều xây mộ theo phong thủy vô cùng cẩn thận, cầu mong cho ngôi báu trường tồn, nhưng thực sự có dòng vua chúa nào được trường tồn vĩnh cửu đâu? Những nghĩa trang bây giờ qui hoạch những nấm mồ nằm ngay hàng thẳng lối nhau, đâu còn chọn hướng chọn tuổi gì nữa, thế mà xã hội vẫn phát triển bình thường, loài người vẫn sinh sống ổn định. Người học Phật hãy lấy định luật Nhân Quả của Phật dạy làm căn bản để sống mới tốt. Làm điều thiện phước thì phước thiện có dư. Làm điều xấu ác thì tai ương họa hại kèm sát bên mình. Đây là căn bản của sự tu hành chúng ta cần chú ý, chứ đâu thể kỳ vọng vào những thuyết phiêu phỏng hoang đường để rước khổ nạn vào thân, tiền mất tật mang, tự chuốc lấy phiền não."
Đồng thời, trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm), Chương 4, Câu 21 (trang 88), với câu hỏi tổng: "Khi người thân ra đi, gia đình cần chú ý:", Thầy phân định dứt khoát giữa chánh đạo và tà thuyết:
"l) Chú trọng ngày giờ tốt để chôn cất. Nhiều trường hợp vừa mới chết xong phải chôn táng ngay thì kẻ chết người sống mới được sự may mắn. [✗ Sai]"
""
"m) Nếu người chết nhằm vào ngày giờ “Trùng”, thì vong hồn người chết sẽ về bắt người sống chết theo. [✗ Sai]"
""
"n) Phải cần mời thầy bùa về yếm trừ để giải nạn trùng tang mới an tâm. [✗ Sai]"
""
"o) Người tu hành theo chánh đạo của Phật không được lầm lạc tin theo tà thuyết của hàng ngoại đạo mới tốt. [✓ Đúng]"
Tại Chương 7, Câu 27 (trang 150), với câu hỏi tổng: "Vấn đề dị đoan mê tín – Tập tục sai lầm:", Thầy khẳng định chỉ có niệm Phật cầu vãng sanh mới thật sự cứu giúp hương linh siêu thoát:
"f) Người chết vào ngày “Trùng” linh hồn họ sẽ về bắt con cháu chết theo. [✗ Sai]"
""
"g) Người có tâm bất chánh thường đem những chuyện dị đoan mê tín ra hăm dọa để lường gạt đại chúng. [✓ Đúng]"
""
"h) Chọn ngày giờ chôn cất cẩn thận thì người chết mới được siêu sanh. [✗ Sai]"
""
"i) Tu hành niệm Phật cầu vãng sanh mới có thể được siêu sanh, còn chuyện coi ngày giờ chỉ là tập tục của thế gian. [✓ Đúng]"
Trong sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 4), Tọa Đàm 152 (trang 37), Thầy chỉ dạy cặn kẽ rằng việc bói toán chọn ngày giờ chôn cất và mời thầy bùa trừ tà chỉ là sự an tâm tạm thời về tâm thức của thế gian pháp:
"(a): Khi trong nhà có người chết phải chú trọng coi ngày giờ chôn cất cho thật kỹ, tìm thầy bùa về giải nạn trùng tang để cho gia đình được thoát nạn."
""
"Đúng không chư vị? – [✗ Sai]. Coi ngày giờ chôn cất là chuyện thuộc về thế gian pháp. Tập tục thế gian coi ngày giờ, và thực sự ngày nay vấn đề coi ngày giờ cũng đã lấn sâu vào nhiều chùa chiền trong Phật Giáo. Ôi, vì tập tục đã ăn sâu vào đầu óc của con người rồi, nên nhiều nơi cũng uyển chuyển ứng dụng cho con người an tâm. Nhưng thực ra đây chỉ là vấn đề tâm lý."
Thầy đưa ra sự thật đối chiếu để mọi người tự thức tỉnh:
"Ở bên Âu Mỹ người ta không coi ngày giờ gì cả mà xứ sở của họ phát triển mạnh mẽ, trở thành những quốc gia tiên tiến, con người của họ trông sáng sủa thông minh. Rất nhiều nước trên thế giới hoàn toàn không biết bói toán, không hề biết coi ngày giờ tốt gì cả, vậy mà xã hội của họ rất thịnh vượng, người dân sống an bình thoải mái. Ngược lại, những dân tộc tin vào chuyện coi ngày giờ tốt gì đó, thì hầu hết thường ở trong cảnh sống lam lũ nghèo nàn, con người trông quá khắc khổ. Chọn ngày giờ tốt mà chính họ ngày ngày giờ giờ hình như không hưởng được gì gọi là tốt đẹp cụ thể cả!.."
Từ đó, Thầy khai thị chân lý tuyệt đối về ngày lành giờ tốt của người niệm Phật:
"Người học Phật chân chánh thì giờ nào cũng là giờ tốt, ngày nào cũng là ngày tốt. Giờ nào niệm Phật thì giờ đó là giờ tốt của họ. Ngày nào niệm Phật thì ngày đó là ngày tốt của họ. Ngày mà cả ban hộ niệm cùng nhau niệm Phật vang vang là ngày tốt của người bệnh. Đám tang nào có nhiều người tới niệm Phật hồi hướng công đức, thì xin thưa thật với chư vị quang minh sáng lạn bao trùm. Một người khi xả bỏ báo thân mà quyết lòng niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ đến hơi thở cuối cùng, thì người đó vãng sanh lưu lại tướng lành tốt đẹp bất khả tư nghì, nghĩa là người đó đã ra đi đúng ngày giờ vô cùng tốt đẹp. Còn người coi ngày chọn giờ mà không biết niệm Phật, không biết đường vãng sanh, thì người đó đi con đường tử nạn. Chết xong thì để lại thân tướng vô cùng buồn thảm, tương lai không thể thoát cảnh khổ đau. Đây là hiện tượng tốt hay xấu vậy?"
Thầy kết luận về định hướng chân chánh cho người học Phật:
"Cho nên giờ tốt là giờ niệm Phật. Ngày tốt là ngày niệm Phật. Người tốt là người niệm Phật. Cảnh giới tốt là cảnh giới của người quyết lòng đi về Tây Phương Cực Lạc. Còn những cảnh xấu là cảnh trùng tang, nghe theo ngoại đạo, chạy theo những chuyện huyễn hoặc, làm cho tâm hồn điên đảo mê loạn. Phật dạy, tất cả đều do tâm tạo. Chọn lấy sự điên đảo mê loạn thì làm sao tốt đẹp được?!..."
""
"Xin thưa với chư vị, chúng ta tu học Phật thì phải nghe theo lời Phật dạy để về Tây Phương Cực Lạc thành đạo mới đúng chánh pháp, mới hưởng an lạc. Nếu chạy theo những cảnh giới đầy hãi hùng, khủng hoảng thì làm sao được an vui?"
Trong tài liệu Hành Trang Căn Bản Cho Người Hộ Niệm, tại Điều 6 phần Những Quy Định Cho Gia Đình Người Bệnh (trang 11), Thầy nhấn mạnh ranh giới ưu tiên số một của gia đình:
"6- Gia đình phải chí tâm niệm Phật trợ niệm là chính. Chỉ được coi ngày giờ tẩm liệm, hay lo hậu sự sau khi việc hộ niệm đã hoàn tất."
Tại Bảng Kiểm Chánh Kiến Hộ Niệm, Mục III Hậu Sự (trang 21), Thầy làm rõ từng vấn đề cụ thể về việc an táng và trùng tang:
"III HẬU SỰ:"
""
"01- Có cần coi ngày giờ gì không? - (Không)."
""
"10- Có mời “Thầy Cúng” tới giải trừ “Trùng Tang” không? - (Không)."
""
"11- Người chết vào ngày giờ trùng sẽ bắt con cháu chết theo: - [✗ Sai]."
""
"12- Vấn đề “Trùng Tang” có đúng với chánh pháp không? - (Không)."
Trong Khuyên Người Niệm Phật (Tập 4), Lá Thư Số 71 (trang 91), Thầy tha thiết nhắc nhở người tu niệm Phật cần sớm dặn dò con cháu giữ vững thời gian hộ niệm tối thiểu 8 tiếng đồng hồ, không được vì vội vàng chạy theo giờ tốt mà làm hư hoại sự vãng sanh của người thân:
"Vậy thì, người niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ phải lo quyết chí vãng sanh. Hãy dặn dò con cháu lo chu toàn việc hộ niệm. Dặn chúng nó rằng, một khi bác sĩ đã bó tay thì dứt khoát phải sớm xuất viện đưa ta về nhà để lo hộ niệm, chứ đừng chần chừ mà ta bị nạn liệng vào nhà xác một cách phũ phàng. Dặn dò đừng khóc than, đừng buồn phiền, đừng ôm ấp lay động xác thân trong suốt thời gian ít nhất là 8 tiếng đồng hồ để hộ niệm, rồi sau đó muốn coi ngày coi giờ, bói toán gì đó... tùy ý. Có như vậy thì việc vãng sanh của ta mới chắc chắn, số phần của ta mới đại phước, đại lành. Thế mới biết, còn nhiều điều rất quan trọng cần phải dặn dò mà không chịu dặn, lại nhắc nhở làm chi đến cái quan tài chứa cái xác chết sắp thối rã dưới mồ hoang."
Khi một người đã vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thì phước báu vô lượng vô biên, vượt thoát hoàn toàn mọi định luật phàm tục của thế gian. Trong Giảng Ký Quyển 2, Tọa Đàm 070 (trang 218), Thầy giải thích:
"Vậy thì, “Sớm lo coi ngày giờ chôn cất…”, nếu thế gian ưa thích vậy thì cứ để thế gian làm, còn người niệm Phật hãy lo ngày đêm niệm Phật để vãng sanh. Vãng sanh thì thành Phật, Bồ Tát. Xin hỏi rằng, có đạo nào của thế gian phàm tục mà lại có thể chi phối được tới chư Phật, Bồ Tát đây? Xin chư vị nghĩ thử xem, khi người Việt Nam ra nước ngoài, họ bắt đầu sống theo tập tục của người nước ngoài, những việc như: tang lễ, chôn cất, hỏa thiêu, cưới hỏi, xây nhà, v.v… khỏi cần coi ngày giờ gì cả. Ấy thế mà mọi người đều sống an vui thoải mái, có ai dám tới hù dọa họ đâu. “Phước họa vô môn, duy nhân tự triệu!”. Phước hay họa chính nó không thực, chỉ có con người tự triệu thỉnh nó đến mà thôi. Đi theo đường phước thì gặp phước, chạy theo đường họa thì gặp họa, tất cả đều do chính mình chiêu cảm lấy."
Trong Lá Thư Số 71 (trang 91), Thầy khuyên người niệm Phật hãy buông xả trọn vẹn chấp trước vào thân xác và nấm mồ vô thường, dồn toàn tâm toàn ý vào một đường vãng sanh giải thoát:
"Tập tục thế gian thường hay bói toán, chọn ngày giờ tốt để nhập quan, chôn cất. Đây chẳng qua là tìm chút phước báu. Có phước nào lớn hơn cái phước được vãng sanh thành Phật? Một vị đại Bồ Tát ở cõi Tây Phương chẳng lẽ còn cần đến chúng phàm dân cầu phước cho sao? Khi vãng sanh rồi thân tướng của ta là kim cang bất hoại, màu sắc óng ánh như vàng nấu chảy, trang nghiêm tốt đẹp như Phật, chứ đâu phải rã rời thối nát như cái xác chết đó đâu. Cho nên, hiểu đạo rồi, người niệm Phật đừng chấp chi những thứ vô thường huyễn hóa nữa, cứ để mặc cho con cháu nó lo. Lo tươm tất thì chúng có hiếu, được phước, làm lượm thượm thì cũng đâu can hệ gì đến một vị Bồ Tát ở cõi Tây Phương. Hãy thành đạo trước về cứu độ chúng sau. Phải quyết lòng buông xả, quyết một đường đi, quyết một hướng cầu vãng sanh Cực Lạc. Đừng sơ ý, lỡ kẹt rồi thì đành phải ôm lấy nắm xương tàn ngàn năm khổ lụy!"
"Tọa Đàm 070: Khi Bệnh Tình Không Còn Chữa Trị Được Nữa Gia Đình Cần Làm Gì? (Câu 33a, 33b, 33c)"
"Câu 21: Khi người thân ra đi, gia đình cần chú ý"
"Câu 27: Vấn đề dị đoan mê tín – Tập tục sai lầm"
"Tọa Đàm 152: Tu Học Đúng Lời Phật Lời Tổ Dạy, Phá Mê Tín Dị Đoan & Tránh Ngũ Ấm Ma (Vấn Đề 36a – 36d)"
"Điều 6: Quy Định Cho Gia Đình Người Bệnh"
"Mục III: Hậu Sự (Câu 01, 10, 11, 12)"
"Lá Thư Số 71: Vạn Pháp Duy Tâm & Buông Xả Chấp Trước Nhà Cửa, Phân Định Nghi Thức Hộ Niệm Lâm Chung Và Pháp Môn Nhất Thừa Thật Tướng"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →