Về vấn đề cách đặt máy niệm Phật và treo ảnh Phật A Di Đà trước mặt người bệnh sao cho đúng chánh pháp hộ niệm, Thầy Thích Tịnh Hải (Cư sĩ Diệu Âm) đã phân giải vô cùng tường tận qua các bộ chánh văn (Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm, Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp và Khuyên Người Niệm Phật Tập 1, 2, 3).
Lời chỉ dạy chánh văn của Thầy được kết nối trọn vẹn qua các nội dung trọng tâm sau đây:
Trong tập sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm (Phần Trắc Nghiệm), Chương 4: Gia Đình Người Bệnh, Câu 12, trang 80, khi trả lời câu hỏi tổng: "Phòng hộ niệm nên treo hình Phật như thế nào?", Thầy Diệu Âm phân định rõ các phương án:
"a) Có thể treo hình tượng Phật A Di Đà và hình Phật phóng quang tiếp dẫn. [✓ Đúng]"
"b) Có thể dùng hình Phật A Di Đà mà thường ngày người bệnh thờ thì rất tốt. [✓ Đúng]"
"c) Có thể treo nhiều hình tượng Phật và Bồ Tát khác nhau càng tốt. [✗ Sai]"
"d) Chỉ nên treo một loại hình Phật A Di Đà duy nhất, không nên treo chỗ này hình Phật vàng, chỗ kia hình Phật xanh... [✓ Đúng]"
"e) Bắt buộc phải treo trên đầu người bệnh. [✗ Sai]"
"f) Có thể treo hình A Di Đà Phật trên đầu, nhưng chủ yếu là treo cao ở phía trước theo tầm mắt cho người bệnh dễ thấy. [✓ Đúng]"
"g) Có thể treo thêm bên trái, bên phải và thêm một vài hình ở nơi sáng sủa. [✓ Đúng]"
Lý giải sâu hơn về việc không treo nhiều hình tượng Phật hay Bồ Tát khác nhau trong phòng bệnh, tại Câu 14, trang 82, trước câu hỏi: "Tại sao không nên treo hình Phật, Bồ Tát khác trong phòng hộ niệm?", Thầy chỉ rõ:
"a) Vì BHN có tâm phân biệt chấp trước mà ngăn cấm, chứ thực ra không có điều quy định này. [✗ Sai]"
"b) Vì có nhiều hình tượng khác nhau dễ làm cho người bệnh phân tâm, mất chánh niệm, không nhiếp tâm vào câu Phật hiệu A Di Đà được. [✓ Đúng]"
"c) Tránh cho người bệnh khỏi bị những cạm bẫy tế vi của oán thân trái chủ giả dạng. [✓ Đúng]"
Trước thắc mắc việc chỉ thờ duy nhất một hình Phật A Di Đà có mang tâm phân biệt hay không, tại Câu 15, trang 82, trước câu hỏi: "Không treo hình Phật khác, chỉ dùng hình A Di Đà Phật có bị tội phân biệt không?", Thầy xác quyết:
"a) Không phải phân biệt mà làm đúng theo lời dạy của Phật trong kinh. [✓ Đúng]"
"b) Đây là pháp “Nhất Tâm”, giúp người bệnh một lòng niệm danh hiệu đức A Di Đà để vãng sanh Tịnh Độ. [✓ Đúng]"
"c) Hình Phật A Di Đà cũng phải giống một mẫu, không nên khác nhau để tránh sự phân tâm mới đúng pháp hộ niệm. [✓ Đúng]"
Trong tập sách Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 2), Tọa Đàm 075, trang 267, khi giảng giải về Câu 34(m) liên quan đến việc lập bàn thờ và treo ảnh Phật trước mặt người bệnh, Thầy Diệu Âm dặn dò:
"Xin thưa thực với chư vị, Pháp Hộ Niệm rất đơn giản, không cần có bàn thờ. Nếu muốn lập bàn thờ thì một cái bàn thật đơn giản để dựng tượng Phật lên là đủ, có một thẻ nhang cắm lên cũng tốt, nhưng đừng rườm rà quá."
"Trong những tài liệu về hộ niệm, chư Tổ luôn luôn khuyên phải có ít nhất một tấm hình A Di Đà Phật treo trước mặt người bệnh ở vị trí nào người bệnh dễ thấy nhất. Tấm hình Phật càng lớn càng tốt, treo nơi sáng sủa, và thuận tiện nhất cho người bệnh, mỗi khi người bệnh mở mắt ra là có thể thấy ngay ảnh tượng của Phật liền, nhằm nhắc nhở và họ nhìn đó mà nhiếp tâm niệm Phật, điều này nhất định không thể thiếu."
Thầy hướng dẫn cụ thể cách bố trí ảnh Phật chung quanh giường và việc dùng thêm tấm hình nhỏ cầm tay:
"Chư vị có thể dùng nhiều tấm hình Phật nhưng phải đồng nhất với nhau, chứ không thể treo hình Phật đỏ, hình Phật vàng, hình Phật xanh… cho vui mắt được. Nếu có được bốn tấm hình Phật thì nên treo trên tường chung quanh giường người bệnh: trên đầu, bên trái, bên phải và phía trước là tốt nhất. Hơn nữa, nếu có thêm một tấm hình Phật nhỏ cùng loại để cầm tay đưa cho người bệnh nhìn khi cần thì rất tốt. Tấm hình Phật nhỏ này rất cần thiết trong trường hợp người bệnh xoay trở không được thuận lợi. Thường nhắc nhở người bệnh nhìn thật rõ hình Phật, nhiếp tâm vào đó mà niệm, cầu Ngài hiện thân tiếp dẫn, theo Ngài vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Phải chí thành chí kính mới được cảm ứng, nếu tín tâm không vững thì tự mình gây chướng ngại vậy."
Tiếp nối tại Tọa Đàm 076, trang 276, giải thích thêm về Câu 34(n) và 34(o), Thầy nhấn mạnh lý do không nên lập bàn thờ trang nghiêm đồ sộ ngay trước giường người bệnh:
"Bàn thờ trang nghiêm không cần lập. Một người bệnh nằm trước bàn thờ thường không được thoải mái, mất tự nhiên, nhất là những người bệnh tê liệt toàn thân, việc ăn uống, thay áo quần, vệ sinh tại chỗ... nếu nằm trước bàn thờ thì thật sự là một điều rất ngại ngùng cho họ. Vì thế, chỉ cần một tấm hình Phật treo trước mặt người bệnh là đủ và rất quan trọng, bắt buộc phải có, không thể thiếu được. Thường xuyên nhắc nhở người bệnh chăm chú nhìn hình Phật cho rõ để theo Ngài vãng sanh. Đức Từ Phụ sẽ ứng hiện ra như hình Phật đó để tiếp dẫn về Tây Phương Cực Lạc."
Về việc lập bàn thờ đơn giản nếu không gian cho phép, Thầy giảng rõ:
"Nếu phòng hộ niệm rộng rãi có thể lập một bàn thờ đơn giản, dựng một cái bàn đơn giản, phủ tấm vải lên để tượng Phật A Di Đà, một bát hương là đủ rồi, không cần đến hoa quả. Mục đích để cho người hộ niệm hoặc người gia đình lạy Phật, vì tấm hình Phật treo chung quanh người bệnh nhiều khi cũng khó thuận lợi để lạy. Nếu có một phòng trống bên cạnh phòng hộ niệm, chúng ta có thể lập một bàn thờ trang nghiêm để dành riêng cho những người muốn lạy Phật thì qua phòng đó để lễ lạy rất tốt. Nói chung, nếu phòng hộ niệm rộng rãi có thể lập bàn thờ, nhưng đơn giản mới tốt, chứ không phải trang nghiêm là tốt."
Trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 2), Lá Thư Số 37, trang 116, trả lời câu hỏi: "Hộ niệm có cần lập bàn thờ không?", Thầy nhắc lại nguyên tắc cốt lõi:
"Có lập được bàn thờ thì rất tốt. Lập bàn thờ thì chỉ để tượng Phật A Di Đà, hoặc hình Tây Phương Tam Thánh. Nếu có hai hình Phật A Di Đà, thì bàn thờ nên đặt trên đầu giường bệnh nhân, còn một hình Phật khác thì cầm hoặc treo cách nào cho bệnh nhân thấy được hình Phật. Trường hợp chỉ có một hình Phật thì đặt bàn thờ tại vị trí nào mà bệnh nhân phải thấy được hình Phật. Nói chung, nguyên tắc chính là bệnh nhân thấy được hình Phật, còn vị trí thì uyển chuyển."
Tại sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 1), mục Lời khuyên song thân, trang 88, Thầy dẫn chứng hình ảnh trợ niệm thực tế đầy xúc động từ tấm gương vãng sanh của Cụ Triệu Vinh Phương:
"Một người đàn ông tuổi cỡ năm mươi, có lẽ là con trai của cụ, ngồi bên phải giường cầm tấm hình Phật A Di Đà để trước mặt bà cụ cách cỡ gần một thước, để cho bà cụ nhìn. Nếu bà cụ có xoay mặt thì ông cũng di chuyển bức tượng theo cho bà thấy. Tấm hình Phật A Di Đà không phải là bức tượng hẳn hoi mà là tấm hình in trên trang bìa của một quyển kinh nào đó. Tất cả mọi người đều bình tĩnh, thành tâm niệm Phật. Họ chỉ niệm bốn chữ “A Di Đà Phật, A Di Đà Phật...”, họ niệm hơi nhanh, hai giây đồng hồ cỡ ba tiếng Phật hiệu. Bà cụ cũng điềm nhiên niệm Phật với mọi người."
Đồng thời, trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 3), Lá Thư Số 58, trang 122, Thầy nhắc nhở về hình tượng Phật của ban hộ niệm:
"Thông thường những Ban Hộ Niệm có một bức tượng Phật A Di Đà nhỏ gọn. Thực ra, nếu được, nên hộ niệm với bức tượng Phật lớn thì rất tốt, càng lớn càng tốt. Tượng Phật lớn bao giờ cũng cảm ứng mạnh hơn, trang nghiêm hơn, từ lực lớn hơn tượng nhỏ."
"Có điều khó khăn là lớn quá thì không tiện việc cất giữ và khó di chuyển, nên phải dùng hình Phật nhỏ mà thôi. Bàn thờ Phật, nếu được, có thể thiết lập đơn giản chứ không nên quá rườm rà. Những nơi không lập bàn thờ được thì vị trí của tượng Phật phải đặt đối diện với bệnh nhân hoặc nơi nào cho bệnh nhân dễ trông thấy là được. Nói chung, hình thức thì uyển chuyển, nhưng phải giữ đúng nguyên tắc là: bệnh nhân phải thấy được tượng Phật."
Trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Phần 2: Niệm Phật Vấn Đáp, trang 231, khi chỉ dẫn chăm sóc người bệnh cao tuổi sức khỏe suy yếu, Thầy Diệu Âm khuyên:
"Không nên nôn nóng, hấp tấp. Ví dụ, vì gấp muốn Cụ Niệm Phật mà cứ mãi đánh thức Cụ dậy sẽ không tốt, vì nên nhớ Cụ đang yếu đuối, đang mệt lã người. Nếu sơ ý cứ bắt Cụ thức dậy để Niệm Phật thì làm cho Cụ bực mình, tự ái, bất cần, phiền não... Không tốt! Tìm một cái máy Niệm Phật để bên cạnh để Cụ được nghe thường xuyên câu Phật hiệu để nhập dần vào tâm."
Trong sách Khuyên Người Niệm Phật (Tập 2), Lá Thư Số 26, trang 19, Thầy giải thích rõ vì sao cần mở máy liên tục bên giường và nhắc người bệnh mấp máy môi niệm theo:
"Người quá yếu có lúc mê lúc tỉnh, khi vừa tỉnh lại nếu niệm Phật liền thì có thể phá được sự hôn mê. Người hiểu Phật rất sợ cảnh hôn mê bất tỉnh trước lúc lâm chung. Nếu cứ để người bệnh ngủ im thiêm thiếp sẽ dễ rơi vào những cảnh giới hung hiểm, thần thức bị dìm mãi trong ác mộng, không tốt đâu! Bị lôi vào đó rồi rất khó thoát thân."
"Muốn tránh tình trạng này cũng không khó, cứ một lòng niệm Phật thì được. Em thành tâm khuyên anh chị Hai, chị Chương, ngay sau khi đọc xong thư này hãy thay phiên nhau gần kề với bác, khuyên bác niệm Phật và mình tiếp sức niệm phụ. Bác niệm ra tiếng không được thì niệm thầm, khuyên bác cứ một lòng tưởng Phật A Di Đà, cầu Phật A Di Đà gia trì tiếp dẫn thì tự nhiên an lành vô sự. Điều quan trọng là nên cố gắng nhép môi nhẹ theo tiếng niệm để cho tỉnh, đừng nên nằm im lìm niệm thầm sẽ dễ bị buồn ngủ, dễ quên, thành ra hôn mê."
Thầy chỉ dạy thêm về việc duy trì tiếng máy niệm Phật:
"Hàng ngày mở máy niệm Phật liên tục để bác nhép môi niệm theo, cố gắng thức để niệm Phật và nghĩ tới Phật. Khi muốn ngủ, phải niệm liên tục cho đến khi thiếp ngủ luôn. Khi thức giấc lúc nào niệm lúc đó. Đừng sợ mất ngủ mà hãy sợ ngủ nhiều bị mê. Nếu có ý chí vững như vậy, sẽ thấy khoẻ lại, tỉnh táo lại liền."
"Lập một bàn thờ nhỏ thờ hình Tây Phương Tam Thánh (Di Đà, Quán Âm, Thế Chí) thật đơn giản trên đầu giường với hoa tươi, một ly nước lạnh, một ngọn đèn là được. Cần thêm một hình Phật A Di đà để trước mặt cho người ra đi nhìn thấy mà tưởng đến."
Trong sách Niệm Phật – Hộ Niệm – Vãng Sanh Vấn Đáp, Phần 1: Hộ Niệm Vấn Đáp, bài 36, trang 149, giải đáp câu hỏi: "Trong lúc ngồi Hộ Niệm có cần mở máy niệm Phật không? Âm thanh Hộ Niệm có cần đồng nhất không?", Thầy Diệu Âm hướng dẫn tường tận:
"Niệm Phật Hộ Niệm có thể mở máy niệm Phật rồi mọi người cùng niệm theo, nhờ tiếng máy giữ nhịp và âm điệu ổn định, tránh tình trạng người bắt giọng niệm Phật quá cao hay quá thấp sau mỗi lần thay ca hay hồi hướng công đức. Nên chọn máy có âm điệu hợp với người bệnh, nghĩa là, âm điệu nào mà lúc sanh tiền người bệnh thường dùng hoặc thích nghe thì rất tốt, chứ không phải dùng âm điệu của Ban Hộ Niệm thích."
Thầy cũng lưu ý tình huống tiếng người niệm nhanh hơn máy và phương thức điều chỉnh phù hợp:
"Tuy nhiên, khi dùng máy cần nên chú ý điểm này, thường thường sau năm hoặc mười phút nhiếp tâm Niệm Phật, thì tiếng người niệm nhanh dần, người Hộ Niệm không còn để ý đến tiếng máy nữa. Lúc đó không những không còn hợp nhứt với tiếng máy, mà đôi khi còn tạo ra âm thanh tạp loạn có thể gây phiền não cho người bệnh. Để tránh tình trạng này thì, một là nên tắt máy đi, hai là nếu được thì nên mở âm thanh máy lớn một chút cho mọi người nghe rõ để cùng hòa theo. Tiếng Niệm Phật Hộ Niệm rất cần hợp nhất với nhau, âm thanh phải hòa với nhau cả về tốc độ lẫn âm giọng. Không được để tình trạng người niệm nhanh, kẻ niệm chậm. Không được tùy tiện người này niệm cao người kia niệm thấp."
Ngoài ra, trong Để Hiểu Thấu Hành Đúng Pháp Hộ Niệm – Giảng Ký (Quyển 2), Tọa Đàm 075, trang 267, Thầy phân tích rõ vì sao không được dùng mõ, địa chung hay hệ thống âm thanh loa micro:
"Hộ niệm mà lại dùng địa chung để đánh giữ nhịp cho người niệm Phật trong lúc hộ niệm là không đúng. Trong những tài liệu hộ niệm cho người vãng sanh, chư Tổ không cho phép dùng mõ để hộ niệm. Có người khuyên nên dùng loại mõ lớn để có tiếng trầm hùng, thì chư Tổ cũng không khuyên điều này. Nếu chư vị có những loại máy thâu âm có thể biểu diễn được biên độ sóng của âm thanh, thì khi đánh một tiếng mõ ta sẽ thấy đường biểu diễn biên độ sóng của tiếng mõ rất lớn và sắc vô cùng, chứng tỏ rằng âm thanh của tiếng mõ rất mạnh, nếu dùng để hộ niệm, thì tiếng mõ có thể dội vào tai người bệnh mạnh quá, thường khiến cho người bệnh chịu không nổi."
"Thông thường nhất là nên áp dụng tiếng niệm Phật nguyên chất, rõ ràng, từng tiếng từng tiếng gọn gàng thì dễ làm cho người bệnh nhiếp tâm niệm theo, và dễ đưa tiếng Phật hiệu vào tâm thức của người bệnh hơn."
Đối với việc dùng micro hay loa phóng thanh trong phòng bệnh, Thầy chỉ rõ tác hại:
"Ban hộ niệm có thể sử dụng hệ thống loa, micro, hoặc hệ thống khuếch đại âm thanh để hộ niệm và khai thị cho người bệnh. Đúng không? – [✗ Sai]. Điều này cũng không tốt. Xin nhớ là, hệ thống khuếch đại âm thanh nhiều lúc hú lên, có thể gây rối tâm người bệnh và đại chúng. Hơn nữa, hộ niệm cho người bệnh chỉ vỏn vẹn trong một căn phòng nhỏ, đơn giản, 5 người, 10 người không cần phải dùng đến hệ thống âm thanh. Hộ niệm không phải thực hiện giữa một đại chúng đông đảo, hoặc giữa một hội trường rộng mênh mông, thì cần chi phải dùng đến những thứ đó."
Ở cuối bài, trong Khuyên Người Niệm Phật (Tập 3), Lá Thư Số 58, trang 122, Thầy nhắc lại việc linh hoạt chọn cách niệm theo thói quen của người bệnh:
"Nếu bệnh nhân thường niệm theo máy niệm Phật thì niệm theo máy rất tốt. Có thể niệm bốn chữ hay sáu chữ. Nói chung, cách niệm tốt nhứt là nên tùy theo thói quen của bệnh nhân, không nên đặt nặng vấn đề có pháp khí hay không."
"Câu 12"
"Câu 14"
"Câu 15"
"Tọa Đàm 075: Không Dùng Địa Chung, Loa Micro & Tránh Bao Đồng Việc Gia Đình (Câu 34i, 34j, 34m)"
"Tọa Đàm 076: Treo Tấm Hình Phật A Di Đà Cho Người Bệnh Thấy Rõ & Những Điều Cần Làm (Câu 34n, 34o)"
"Hộ Niệm Vấn Đáp 36: Những Sai Lầm Trong Nhân Gian!"
"Nên vận động Hộ-Niệm mới tốt!"
"Lá Thư Số 26: Cứu người như cứu lửa!"
"Lá Thư Số 37: Tổng quát về sự Hộ Niệm!"
"12 & 13 - Lời khuyên song thân (Tấm gương vãng sanh Cụ Triệu Vinh Phương)"
"Lá Thư Số 58: Ban Hộ Niệm!"
Quý đồng tu có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tra cứu tại đây.
Đặt câu hỏi với Trợ Lý →